user preferences

Upcoming Events

No upcoming events.
Ελλάδα / Τουρκία / Κύπρος / Ιστορία (γενική) / Γνώμη / Ανάλυση Wednesday May 05, 2021 20:39 byΑναρχικοί Αναργύρων–Καματερού

200 χρόνια μετά ο λαός, οι εργαζόμενοι/ες και η νεολαία πρέπει να τιμήσουν όσους πέθαναν για την ελευθερία και όσους πολέμησαν για ένα καλύτερο αύριο. Όχι τους νικητές, όχι αυτούς που έχτισαν προνόμια και εξουσία πάνω στο αίμα των ανθρώπων που ξεσηκώθηκαν κατά του οθωμανικού φεουδαρχικού συστήματος.

Η επανάσταση του 1821, το ιστορικό της πλαίσιο και ο χαρακτήρας της

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Απ’ την εποχή που οι κοινωνίες διασπάστηκαν σε τάξεις και ανάμεσα τους ξεπρόβαλλε το κράτος ως εξουσιαστική πολιτική οντότητα, η πάλη των τάξεων αναδείχθηκε ως ιστορικό καύσιμο της εξελικτικής κοινωνικής κίνησης. Σε όλες τις επαναστατικές περιόδους μετάβασης από έναν ταξικό κοινωνικό σχηματισμό σε έναν άλλον, μια ηγετική κοινωνική τάξη είναι αυτή που αναδύεται πρωταγωνιστικά μέσα στο κέλυφος της κοινωνίας που παρακμάζει και αναλαμβάνει τον ρόλο του κινητήρα της κοινωνικής αλλαγής.

Κατά την φθίση του φεουδαρχικού κόσμου και των αυτοκρατοριών, τον ρόλο αυτόν διαδραματίζει η αστική τάξη, που εκφράζει δυναμικά την αντίθεση μεταξύ του χρεoκοπημένου παλαιού καθεστώτος και του νέου που πηγάζει απ’ τα σπλάχνα του. Η καθοδηγητική της συμβολή στις αστικοδημοκρατικές επαναστάσεις του 18ου και του 19ου αιώνα για την κατάργηση του συστήματος των φεούδων είναι ο προπομπός εγκαθίδρυσης της δικής της εξουσίας. Αυτή η διαδικασία υπήρξε μακρά και δεν καταστάλαξε αιφνίδια. Η παγίωση των νέων μορφών εξουσίας έγινε σταδιακά μέσα από μια αιματηρή περίοδο σφοδρών κοινωνικών συγκρούσεων και προσέλαβε διαφοροποιημένα χαρακτηριστικά ανά γεωγραφική περιοχή λόγω πολλαπλών παραγόντων.

Στην περίοδο που θα εξετάσουμε, συντελούνται δομικές ανακατατάξεις στο κοινωνικό οικοδόμημα και σηματοδοτείται μια ιστορική καμπή. Μετά από αιώνες κυριαρχίας της φεουδαρχικής κοινωνικής οργάνωσης, ξεπηδούν νέες σχέσεις παραγωγής (οι καπιταλιστικές) και αναζητούν την παραπέρα εξάπλωση και εδραίωση τους. Τα ιστορικά υποκείμενα που τις εκφράζουν – οι αστοί και οι εργάτες – είναι δυο τάξεις ακόμα αδιαμόρφωτες, που η μόνη τους ομοιότητα σχετίζεται με την υποτέλεια τους στην φεουδαρχική ταξική πυραμίδα. Η λεγόμενη «Τρίτη τάξη» (η αστική τάξη), αναπτύσσεται ραγδαία, αποκτά ιδεολογικό υπόβαθρο και οργανώνεται πολιτικά για να διεκδικήσει με αξιώσεις την αναρρίχηση της. Οι φιλόδοξοι αστοί επιχειρούν επαναστατικά την κατάληψη της εξουσίας και με το ξέσπασμα των αστικοδημοκρατικών επαναστάσεων τελικά τα καταφέρνουν. Σημείο ορόσημο για την μετατροπή της υποτελούς αστικής τάξης σε κυρίαρχη τάξη αποτελεί η «γαλλική» επανάσταση του 1789.

Μέσα σε αυτό το ιστορικό πλαίσιο όπου στην Ευρώπη κυριαρχεί επαναστατικός αναβρασμός και οι φιλελεύθερες αστικές ιδέες της γαλλικής επανάστασης ασκούν έντονη επιρροή, απηχώντας την φιλοσοφία του Διαφωτισμού, εκδηλώνεται η «ελληνική» επανάσταση του 1821. Βρισκόμαστε σε μια περίοδο που συντελείται η ιστορική μετάβαση από το φεουδαρχικό σύστημα του μεσαίωνα στις κεφαλαιοκρατικές σχέσεις παραγωγής και τα αστικά έθνη-κράτη. Η επανάσταση του 1821 ξεσπάει σε συνάρτηση με αυτή την μετάβαση και συνιστά πτυχή της. Είναι δηλαδή, μια επανάσταση με αστικοδημοκρατικό περιεχόμενο και συνδέεται με την επικράτηση των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής.

Βασικό χαρακτηριστικό και προϋπόθεση μέσα σ’ αυτή την ιστορική διεργασία μετάβασης αποτελεί η συγκρότηση των εθνών και η πρόσδοση σ’ αυτών ιδιαίτερων πολιτικών χαρακτηριστικών που ταυτίζουν το κράτος με το “έθνος” και εξυπηρετούν την ανερχόμενη αστική τάξη. Ο όρος του “έθνους” με την σύγχρονη πολιτική του έννοια εμφανίζεται μόλις τον 18ο αιώνα και επιστρατεύεται ως μια πολιτική κατασκευή στην διαπάλη μεταξύ φεουδαρχών και αστικής τάξης. Ήδη από την Αναγέννηση ο ρόλος της θρησκείας ως ενοποιητικό στοιχείο των κοινωνιών ατονεί και η απόλυτη κυριαρχία των βασιλιάδων που αντλούν την δύναμη τους από την θεϊκή εξουσία (ελέω θεού βασιλεύς) αμφισβητείται. Η κοσμική εξουσία του κράτους έρχεται για να εγκαθιδρυθεί και να αναλάβει την απόλυτη ηγεμονία της κοινωνικής ζωής.

Προς αυτή την κατεύθυνση, κατά τον 19ο αιώνα διενεργείται η μαζική οικοδόμηση και “παραγωγή” εθνών – κρατών : πολιτικών οντοτήτων όπου το κράτος ταυτίζεται με το έθνος. Από τις αρχές του αιώνα αναπτύσσεται στην Ευρώπη το κίνημα των εθνοτήτων με κινητήρια ιδεολογία του τον εθνικισμό και βασική στοχοθεσία την συγκρότηση εθνικών κρατών. Ο πρώιμος εθνικισμός εμφανίζεται ως ένα “προοδευτικό” ρεύμα που αποσκοπεί στην οργάνωση μιας χώρας σε μια ενιαία πολιτική κοινότητα εδαφικά και διοικητικά προσδιορισμένη και εν συνεχεία εδραιώνεται ως η επίσημη κρατική ιδεολογία. Το κίνημα των εθνοτήτων λειτουργεί προς δύο κατευθύνσεις, από την μία πλευρά στοχεύει στον διαμελισμό των πολυεθνοτικών αυτοκρατοριών (π.χ. Οθωμανική Αυτοκρατορία, Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία) και από την άλλη πλευρά στοχεύει στην ενοποίηση κατακερματισμένων εθνοτήτων και φυλών σε ένα κοινό έθνος-κράτος με βάση ασαφή πολιτισμικά, γεωγραφικά και γλωσσικά χαρακτηριστικά τα οποία όπου δεν υπάρχουν επιβάλλονται κάθετα (π.χ. Γερμανική, Ιταλική ενοποίηση).

Με την βίαιη ομογενοποίηση του πληθυσμού και την υπαγωγή του κάτω από μια κοινή κεντρική πολιτική εξουσία δημιουργούνται οι αναγκαίες συνθήκες για την συγκρότηση της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας. Μέσα σ’ αυτή την διαδικασία οι έννοιες του έθνους, του κράτους και του λαού επιχειρούνται να εξομοιωθούν, δημιουργώντας την αίσθηση του ανήκειν σε μια φαντασιακή κοινότητα όπου το συμφέρον του λαού ταυτίζεται με αυτό του κράτους. Παράλληλα, η δημιουργία ενιαίας εθνικής καπιταλιστικής αγοράς είναι ένα στοιχείο που επενεργεί καθοριστικά στην εδραίωση της κυριαρχίας της αστικής τάξης δίνοντας μεγάλες δυνατότητες στην ανάπτυξη του κεφαλαίου. Με την συγκρότηση οικονομιών που ορίζονται από εθνικά – κρατικά σύνορα δημιουργούνται μια σειρά από οικονομικά πλεονεκτήματα για το κράτος και κεφαλαίο, που διαθέτουν πλέον μια θεσμικά και εδαφικά ορισμένη εσωτερική αγορά παραγωγής και κατανάλωσης και μπορούν να επιδίδονται στην συντονισμένη εκμετάλλευση του εντός των συνόρων εργατικού δυναμικού.

Κατά την έκρηξη της επανάστασης στην Ελλάδα, στην Ευρώπη έχουν κυριαρχήσει οι αντεπαναστατικές δυνάμεις. Μετά την ήττα του Ναπολέοντα και την επαναφορά των Βουρβόνων στην Γαλλία, ακολουθεί η εποχή της Παλινόρθωσης κατά την οποία οι Μ. Δυνάμεις επιχειρούν την επαναφορά στην παλαιά κατάσταση πραγμάτων πριν από την Γαλλική Επανάσταση. Στον αντίποδα, αναπτύσσονται φιλελεύθερα κινήματα που αντιστέκονταν στην προσπάθεια αντεπανάστασης και αποκατάστασης του παλαιού καθεστώτος (ancien regime). Μέσα σ’ αυτές τις συνθήκες, συγκροτείται η Ιερά Συμμαχία (1815) η οποία εκφράζει την συντηρητική, αντιφιλελεύθερη και κατασταλτική τάση της εποχής και έχει ως κύριο πυρήνα της την Ρωσία, την Αυστρία και την Πρωσία. Κύριος εκφραστής της Συμμαχίας είναι ο Αυστριακός υπουργός εξωτερικών Μέττερνιχ.

Η πολιτική της Ιερής Συμμαχίας, σύμφωνα με το σύστημα Μέττερνιχ, στοχεύει ως προς την εσωτερική πολιτική στην εγκαθίδρυση αυταρχικών κρατών που θα καταστέλλουν κάθε μορφή «αντιπολίτευσης» με την αστυνομία, την δικαιοσύνη, την λογοκρισία και ως προς την εξωτερική πολιτική την στρατιωτική επέμβαση στις χώρες όπου απειλούνταν η υφιστάμενη κατάσταση πραγμάτων. Με βάση την τελευταία αρχή, την ίδια περίοδο με την εκδήλωση της επανάστασης στην Ελλάδα, καταστέλλονται δύο επαναστάσεις στο Πεδεμόντιο και την Νεάπολη μετά από την εισβολή του αυστριακού στρατού (1821) και μια φιλελεύθερη επανάσταση στην Ισπανία μετά την εισβολή του γαλλικού στρατού (1823).

Η στάση των Μεγάλων Δυνάμεων απέναντι στην «ελληνική» επανάσταση δεν ήταν ενιαία, με τις διαμάχες γύρω από το «Ανατολικό ζήτημα» να κλονίζουν την συνοχή τους και να καθορίζουν την στάση τους προς την επανάσταση. Η Αγγλία, η Γαλλία και η Ρωσία ως οι ηγέτιδες δυνάμεις της εποχής, ανταγωνίζονται για την επικράτηση των συμφερόντων τους στην περιοχή της Μεσογείου και των Βαλκανίων και επιχειρούν να επωφεληθούν από την παρακμή της Οθωμανική Αυτοκρατορία που χαρακτηριζόταν ως “ο μεγάλος ασθενής” της εποχής.

Σε πρώτο χρόνο, η πολιτική της Αγγλίας στοχεύει στην διατήρηση των εδαφών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ώστε να ανασχεθεί η Ρωσική επέκταση προς τον νότο και να διατηρηθούν οι ισχύουσες ισορροπίες δύναμης. Μετά το 1823 με την ανάληψη του υπουργείου εξωτερικών από τον Κάννιγκ, η Αγγλία αλλάζει πολιτική γραμμή και επιδιώκει την συγκρότηση ενός μικρού ελληνικού κράτους αφενός για να λειτουργεί ως δορυφόρος των συμφερόντων της σε ένα στρατηγικό σημείο στην Μεσόγειο και αφετέρου για να προλάβει μια επέμβαση της αντιπάλου της Ρωσίας η οποία θα ευνοούσε τα συμφέροντα της στα Βαλκάνια και την Ασία. Τα αλληλοσυγκρουόμενα ευρωπαϊκά συμφέροντα οδηγούν στην υπογραφή του πρωτοκόλλου του Λονδίνου το 1830 από την Αγγλία, την Γαλλία και την Ρωσία, με το οποίο ιδρύεται για πρώτη φορά το ανεξάρτητο ελληνικό κράτος, διαθέτοντας ασφυκτικά σύνορα.

Η εμπλοκή των μεγάλων δυνάμεων επέδρασε καταλυτικά στην πορεία του επαναστατικού εγχειρήματος και την διαμόρφωση του ελληνικού κράτους που στην αρχή δεν περιελάμβανε βασικά αστικά κέντρα που κατοικούσε ελληνόφωνος πληθυσμός. Η εμπλοκή των Μεγάλων Δυνάμεων στην έκβαση της επανάστασης του 1821 και τα διαφορετικά συμφέροντα τα οποία ήθελαν να προωθήσουν μαρτυράται και από τις σφαίρες επιρροής που συγκροτούνται μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους και την δημιουργία των πρώτων πολιτικών ελληνικών κομμάτων που φέρουν τα ονόματα τους από τις 3 μεγάλες δυνάμεις (αγγλικό, ρωσικό, γαλλικό). Η “ελληνική” επανάσταση εάν και προσδιορίζεται από την κυρίαρχη αφήγηση ως εθνική, διαπνεόταν στο εσωτερικό της από μεγάλες αντιφάσεις μεταξύ των επαναστατημένων που σχετίζονταν τόσο με τα ευρωπαϊκά συμφέροντα που προωθούσαν όσο με τα συμφέροντα των τάξεων στις οποίες άνηκαν και τους στόχους που ήθελαν να επιτύχουν μέσα από την επαναστατική διαδικασία.

ΠΡΟΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Κατά την προεπαναστατική περίοδο, στις επαρχίες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας αναδύονται μια σειρά από αντικειμενικές και υποκειμενικές συνθήκες οι οποίες δημιουργούν εύφορο έδαφος για την εκδήλωση της επανάστασης. Μέσα στο γενικότερο ιστορικό πλαίσιο της εποχής, όπως αναλύθηκε παραπάνω με την ανάδειξη του κινήματος των εθνοτήτων και την τάση για την αποσύνθεση των πολυεθνοτικών Αυτοκρατοριών, η Οθωμανική Αυτοκρατορία έρχεται αντιμέτωπη συγχρόνως με μια μεγάλη εσωτερική κρίση. Το αποκεντρωτικό σύστημα διοίκησης δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες της αχανούς αυτοκρατορίας και η κεντρική διοίκηση αποδυναμώνεται σημαντικά. Αποσχιστικές ενέργειες Πασάδων λαμβάνουν χώρα (πχ Αλή Πασάς της Ηπείρου, Μεχμέτ Αλή της Αιγύπτου), οι οποίες θέτουν σε κίνδυνο την εσωτερική ενότητα και απασχολούν τα οθωμανικά στρατεύματα τα οποία επικεντρώνονται στην καταστολή των αποσχιστικών “ανταρσιών”. Παράλληλα, η Οθωμανική κεντρική διοίκηση έχει να αντιμετωπίσει τον εξωτερικό κίνδυνο της μεγάλης της αντιπάλου Ρωσίας η οποία διεξάγει συνωμοτικές ενέργειες εναντίον της Αυτοκρατορίας.

Από τις αρχές του 19ου αιώνα, η ενότητα των εδαφών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας αρχίζει να αμφισβητείται στην πράξη από τους υπόδουλους πληθυσμούς. Μεταξύ 1804 και 1815 εκδηλώνονται δύο συνδεόμενες εξεγέρσεις στην Σερβία που έχουν ως αποτέλεσμα η επαρχία να αποκτήσει μεγαλύτερη αυτονομία στο πλαίσιο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Μετά την επιτυχή έκβαση των εξεγέρσεων και την εμπλοκή των Μεγάλων Δυνάμεων, παραχωρούνται μια σειρά από δικαιώματα στον σέρβικο πληθυσμό όπως το δικαίωμα να εισπράττουν οι ίδιοι τους φόρους τους και το δικαίωμα να κρατούν όπλα και να σχηματίζουν τις δικές τους πολιτοφυλακές. Η κατάκτηση της ημιαυτονομίας στην Σερβία δίνει ώθηση και στις ελληνικές επαρχίες για την εκδήλωση της επανάστασης.

Τέλος, ο παράγοντας της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης που εκδηλώθηκε μετά την λήξη των Ναπολεόντιων Πολέμων και η μεγάλη επισιτιστική κρίση που χτύπησε τον δυτικό κόσμο την δεκαετία του 1810, δεν άφησαν ανεπηρέαστες τις οθωμανικές επαρχίες. Αμέσως μετά τον πόλεμο η Ευρώπη, και κυρίως η Βρετανία, βυθίστηκε σε ύφεση καθώς όλοι οι εμπορικοί κλάδοι είχαν να αντιμετωπίσουν την κατά πολύ μειωμένη ζήτηση στον καιρό της ειρήνης. Ταυτόχρονα, οι κακές καιρικές συνθήκες που επικράτησαν είχαν ως αποτέλεσμα την μεγάλη μείωση της σοδειάς των τροφίμων. Οι τιμές των σιτηρών έφταναν στα ύψη και οι προμήθειες μειώνονταν. Στο μεγαλύτερο μέρος της Βαλκανικής Χερσονήσου επικρατήσουν σχεδόν συνθήκες λιμού. Η δυσφορία και η αγανάκτηση του αγροτικού πληθυσμούήταν μεγάλη. Η οθωμανική διοίκηση ενέτεινε αυτή την δυσφορία καθώς αντί για μέτρα ανακούφισης του λαού αύξησε τους φόρους.

ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΤΑΞΕΙΣ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

Κοτζαμπάσηδες / Προεστοί/ Φεουδάρχες

Μέτα την κατάκτηση των βυζαντινών επαρχιών από τους Οθωμανούς, ο Μωάμεθ Β’ και οι διάδοχοί του παραχωρούν θρησκευτικά και διοικητικά προνόμια στους ελληνόφωνους χριστιανούς ή ρωμιούς (η λέξη “έλλην” είχε σχεδόν εξαφανιστεί και ήταν συνώνυμη του ειδωλολάτρη-παγανιστή). Συγκεκριμένα, ο Μωάμεθ μη έχοντας έμπειρα στελέχη για την οργάνωση της διοίκησης και έχοντας να διοικήσει μια αχανή αυτοκρατορία, έκανε υποχωρήσεις προς τις τέως κυβερνούσες τάξεις του Βυζαντίου (κλήρος, αριστοκράτες-φεουδάρχες) αφήνοντας ανέπαφα τα διοικητικά και οικονομικά τους προνόμια.

Ο Μωάμεθ και οι διάδοχοί του, διατηρούσαν την κοινωνική και οικονομική υπόσταση της Βυζαντινής φεουδαρχίας. Ως προς την διοίκηση, παρέμενεστις ελληνικές επαρχίες το Βυζαντινό αποκεντρωτικό κοινοτικό σύστημα.Ο ανώτερος άρχοντας και διοικητής της κάθε κοινότητας ήταν ο προεστός ή δημογέροντας (κοτζαμπάσης στα τουρκικά) . Οι κοτζαμπάσηδες αποτελούσαν ένα κατώτερο σκαλοπάτι της οθωμανικής διοικητικής ιεραρχίας και ήταν λαομίσητοι καθώς συνέδραμαν στην καταπίεση των ελληνικών και μη λαϊκών μαζών. Οι έλληνες φεουδάρχες συνέχιζαν να κατέχουν και επί τουρκοκρατίας την πολιτική και οικονομική εξουσία (μέσω της κατοχής γης) καταπιέζοντας τους “ομοεθνείς” δουλοπάροικους και φτωχούς χωρικούς και έχαιραν αυξημένων προνομίων από τους Οθωμανούς λόγω του ρόλου τους στην κατάπνιξη αντιστάσεων. Σε ορισμένες περιπτώσεις είχαν προκαλέσει μάλιστα μεταθέσεις και τιμωρίες Οθωμανών πασάδων και μπέηδων.

Η εκλογή των προεστών-κοτζαμπάσηδων γινόταν από τις αριστοκρατικές και πλούσιες φεουδαρχικές οικογένειες ενώ σε κάποιες επαρχίεςτο αξίωμα ήταν κληρονομικό. Σε περιπτώσεις που υπήρχαν εκλογές οι νοθείες ήταν πολύ συχνές. Οι προεστοί είχαν καθήκον την εφαρμογή των φορολογικών νόμων του κράτους (κατατομή ανά κάτοικο του φορολογικού ποσοστού και είσπραξη) και αντιπροσώπευαν την κοινότητα απέναντι στο κράτος.Είχαν δικαστικές εξουσίες και το δικαίωμα να επιβάλλουν ποινές. Στις μεγάλες κοινότητες η διοίκηση στελεχωνόταν και από το συμβούλιο των προκρίτων που συγκροτούνταν επίσης από φεουδάρχες.

Οι κοτζαμπάσηδες είχαν έναν σύνθετο ταξικό ρόλο καθώς πέραν από κάτοχοι μεγάλης αγροτικής ιδιοκτησίας (γαιοκτήμονες) ήταν έμποροι και τοπικοί τοκογλύφοι. Κατά την διαδικασία εμπορευματοποίησης της αγροτικής οικονομίας, που παρατηρείται προεπαναστατικά, οι κοτζαμπάσηδες αναδεικνύονται σε χρηματικούς «παίκτες» που ολοένα και αστικοποιούνται. Αυτός ο παράγοντας είναι ιδιαίτερα καθοριστικός για τον ρόλο τους στην Επανάσταση καθώς η πρόσδεση τους στο οθωμανικό καθεστώς και η προνομιακή τους θέση έρχεται σε αντιδιαστολή με την αστική τους εξέλιξη. Έτσι, η στάση τους δεν ήταν ενιαία. Άλλοι τάχθηκαν με την φιλική εταιρεία και προώθησαν την Επανάσταση και άλλοι υπήρξαν είτε επιφυλακτικοί είτε πολέμιοι.

Αστική τάξη

Από τα μέσα του 17ου αιώνα συντελείτε μεγάλη έκταση εμπορικών σχέσεων με την Δύση και εκτόξευση της βιοτεχνικής παραγωγής. Κυριότερα βιομηχανικά κέντρα αποτελούν ο Βόλος και το Πήλιο στην Θεσσαλία (μεταξουργία, υφαντουργία), η Δημητσάνα της Πελοποννήσου (βιομηχανικό κέντρο υλικών πολέμου), η Στεμνίτσα (σιδηρουργεία), τα Μαντεμοχώρια (μεταλουργεία) κ.α. Τα βιομηχανικά- βιοτεχνικά προϊόντα που παράγονται εξάγονται προς τις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές πόλεις, ιδίως την Γερμανία. Έως το 1800 η βιοτεχνική παραγωγή έχει υπερβεί την φεουδαρχική συντεχνιακή οργάνωση με επενδύσεις προς αυτήν μεγάλων κεφαλαίων προερχόμενων από το εμπόριο. Ένας πρώιμος βιομηχανικός τομέας ανθίζει και σύντομα καταλαμβάνει άνω του 30% της συνολικής παραγωγής.

Από τα μέσα του 18ου αιώνα έως τις αρχές του 19ου η οικονομική ανάπτυξη που παρουσιάζεται στον οθωμανοκρατούμενο ελλαδικό χώρο εκτοξεύεται ραγδαία. Στην περίοδο αυτή σημειώνεται έκρηξη της ναυτιλίας και του εμπορίου και είναι μια περίοδος που συμπυκνώνει όλα τα χαρακτηριστικά μιας μεταβολής -μεταμόρφωσης των παραγωγικών σχέσεων. Από την φεουδαρχική οικονομία του μεσαίωνα γεννιέται μια νέα κοινωνική τάξη, η αστική τάξη, μέσα από τις ίδιες αιτίες που οδήγησαν στην συγκρότηση της και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Η ελληνόφωνη αστική τάξη απαρτίζεται από καραβοκύρηδες και πραγματευτές (εφοπλιστές και εμπόρους).

Το 1783 υπογράφεται μεταξύ Τουρκίας και Ρωσίας η συνθήκη Κιουτσούκ Καϊναρτζη και δίνει την δυνατότητα στα ελληνικά καράβια να πλέουν υπό την προστασία της ρωσικής σημαίας στο Αιγαίο, στην Μεσόγειο και στην Μαύρη Θάλασσα και από εκεί μεταφέρουν εμπορεύματα προς τα λιμάνια της Ευρώπης και αντίστροφα. Ο ελληνικός εμπορικός στόλος αναδεικνύεται ως ο κυρίαρχος στην Μεσόγειο λόγω και της κάμψης του βενετικού εμπορίου και των περιορισμών που επιβλήθηκαν στην επαναστατημένη τότε Γαλλία. Οι Έλληνες ναυτικοί σπάνε τον ναυτικό αποκλεισμό που είχε επιβληθεί στην επαναστατημένη Γαλλία και διενεργούν λαθρεμπόριο πολέμου το οποίο τους αποφέρει μεγάλα κέρδη. Στήνονται μεγάλα εμπορικά δίκτυα και δημιουργούνται προϋποθέσεις μεγάλης κερδοφορίας για το ελληνικό εφοπλιστικό κεφάλαιο που διευρύνει τις δραστηριότητες του και στον τραπεζικό τομέα. Το χρήμα παύει να αποταμιεύεται και ξεκινά μια περίοδος επενδύσεων στους κύριους κλάδους της εποχής.

Η αύξηση του εμπορίου οδηγεί σε διάσπαση της φεουδαρχικής οικονομίας η οποία εκφράζεται με το άνοιγμα της αγροτικής οικονομίας και την σταδιακή εμπορευματοποίηση της. Από το 1770 η αστική τάξη αρχίζει να αποκτά πολιτικά δικαιώματα και λαμβάνεται υπόψη από τους Οθωμανούς και το Πατριαρχείο ως ιδιαίτερη τάξη. Συγχρόνως γίνεται δεκτή με μεγάλη θέρμη στις ευρωπαϊκές αγορές και με την οικονομική της ανάπτυξη και τις σχέσεις με τις ευρωπαϊκές αγορές διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην βιομηχανική και εμπορική κίνηση των σπουδαιότερων κέντρων της Ρωσίας, της Ιταλίας και της Γερμανίας.

Αυτό που διαφοροποιεί την ελληνική αστική τάξη από τις υπόλοιπες είναι η απουσία κράτους και εθνικής καπιταλιστικής αγοράς. Η ανάπτυξη της προχωράει μέσα στο οθωμανικό καθεστώς που την περιορίζει και την καθιστά υποτελή και εμποδίζει τόσο την παραπέρα ανάπτυξη της όσο και τις κεφαλαιοκρατικές σχέσεις παραγωγής. Σε αυτό το πλαίσιο, η αναγκαιότητα μιας επαναστατικής διαδικασίας γίνεται όλο και πιο επιτακτική προκειμένου να κυριαρχήσει. Έχοντας ήδη εξοπλιστεί με ιδεολογία (βλ. παρακάτω) και έχοντας εμπνευστεί από την Γαλλική Επανάσταση, η αστική τάξη γίνεται μπροστάρης του αγώνα κατά τον Οθωμανών και καθοδηγεί την επανάσταση που εκδηλώνεται το 1821.

Οι κλέφτες

Η κυρίαρχη ιστορική αφήγηση παρουσιάζει ενωμένους τους «κλέφτες και τους αρματολούς» στον «αγώνα κατά των τούρκων». Στην πραγματικότητα, πρόκειται περί αντιθετικού ζεύγους.

Οι κλέφτες ενσαρκώνουν μια, κατά κάποιον τρόπο, αντάρτικη λαϊκή παράδοση. Είναι κυρίως αγρότες, που καταφεύγουν στο βουνό και αναπτύσσουν δράση κατά των Οθωμανών και των κοτζαμπάσηδων. Δεν συγκροτούν ενιαίο αγροτικό κίνημα ούτε διαθέτουν ταξική ή εθνική συνείδηση, γι’ αυτό και τα κίνητρα τους μπορούν να αναζητηθούν περισσότερο σε μια βιωματική ατομική αντίδραση ενάντια στην καταπίεση παρά σε μια συνειδητή προσπάθεια καθεστωτικής ανατροπής. Οι κλέφτες διενεργούσαν ληστείες που στόχευαν τους πλούσιους, με την λεία τους πολλές φορές να διαμοιράζεται προς ενίσχυση της φτωχής αγροτιάς. Απ’ αυτό άλλωστε εξηγείτε και η ιδιαίτερη αγάπη που έτρεφε ο λαός για τους κλέφτες, επικροτώντας τα χτυπήματα τους κατά των αρχόντων.

Από την άλλη, σταχυολογώντας την ιστοριογραφία (ιδιαίτερα την αστική), θα συναντήσουμε αναφορές που αντικρούουν την αντι-εξουσιαστική δράση των κλεφτών. Σύμφωνα με πηγές, η δράση ορισμένων κλεφτών δεν περιοριζόταν στην λεηλασία των Οθωμανών και των κοτζαμπάσηδων αλλά προεκτεινόταν σε μερικά παραδείγματα και στην καταλήστευση χωρικών. Αυτή την διάσταση οφείλουμε να την λάβουμε υπόψη, καθώς όπως προαναφέραμε οι κλέφτες δεν αποτελούσαν συνειδητό κίνημα.

Μετά τα «ορλωφικά» (εξέγερση που έλαβε χώρα το 1770 με υποκίνηση του ρωσικού παράγοντα) ξεκίνησε πολεμική εκστρατεία κατά των κλεφτών της Πελοποννήσου με εντολή του Σουλτάνου, η οποία οδήγησε στην εξόντωση τους. Στην επιχείρηση έλαβαν ενεργά μέρος και συνέδραμαν στρατιωτικά οι κοτζαμπάσηδες και ο κλήρος. Απ’ τους κλέφτες που σώθηκαν (ανάμεσα τους και ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης), άλλοι βρήκαν καταφύγιο στα βενετοκρατούμενα Επτάνησα ερχόμενοι σε επαφή με τις αστικές ιδέες και άλλοι στελέχωσαν ένοπλα τμήματα υπό την υπηρεσία των κοτζαμπάσηδων, γεγονός που φανερώνει και τα διαφορετικά κίνητρα ανάμεσα τους.

Ο Μακρυγιάννης χαρακτηρίζει στα απομνημονεύματα του τους κλέφτες ως «μαγιά της ελευθερίας». Πράγματι, οι κλέφτες ήταν απ’ τις λίγες ένοπλες ομάδες που είχαν την δύναμη να δράσουν στρατιωτικά κατά των Οθωμανών. Η συμβολή τους στις εξεγέρσεις πριν από την Επανάσταση του 21 ήταν καθοριστική για την οικοδόμηση των προϋποθέσεων εκδήλωσης της. Εντούτοις, η λανθασμένη αναγωγή των κλεφτών ως κινητήρα της Επανάστασης αντικρούει τον πραγματικό τους ρόλο. Οι κλέφτες δεν θα μπορούσαν να καθοδηγήσουν την Επανάσταση καθώς δεν συνιστούσαν κοινωνική τάξη (άρα δεν είχαν και συνείδηση ταξική), δεν είχαν οργάνωση και δεν είχαν πολιτικό πρόγραμμα και ιδεολογία όπως η αστική τάξη.

Οι αρματολοί

Στον αντίποδα, οι αρματολοί ήταν ένοπλα τμήματα (που συγκροτούσαν «αρματολίκια»), υποταγμένα στους φεουδάρχες. Στην πλειοψηφία τους ήταν πρώην κλέφτες που περνούσαν στην υπηρεσία των Οθωμανών και επιφορτίζονταν με την περιφρούρηση ορεινών περιοχών και την φύλαξη τους από τους «κλέφτες».

Οι αρματολοί είχαν ισχυρή εξάρτηση από τους αγρότες καθώς απ’ αυτούς στρατολογούσαν προσωπικό αλλά και λάμβαναν τροφοδοσία. Οι αγρότες που δεν στελέχωναν τα «αρματολίκια» δέχονταν σκληρές επιβαρύνσεις και άγρια αντίποινα στην μη συμμόρφωση. Το «αρματολίκι» ήταν στενά συνυφασμένο με το φεουδαρχικό οθωμανικό σύστημα και οι αρματολοί οργανικά προσδεδεμένοι σε αυτό. Τα προνόμια τους θα χάνονταν αν ανατρεπόταν το φεουδαρχικό σύστημα και η δυσπιστία τους στην επανάσταση αποτυπωνόταν στην συρρικνωμένη επιρροή που είχε η φιλική εταιρεία μεταξύ των αρματολών.

Με την έκρηξη της επανάστασης οι αρματολοί δεν πήραν αμέσως θέσεις μάχης εξ’ ου και η δυτική Ρούμελη εισήλθε στον επαναστατικό αγώνα μετά την ανατολική όπου οι αρματολοί ήταν λιγότερο ισχυροί. Παρόλα αυτά, μετά την έκρηξη της Επανάστασης μεγάλο μέρος αρματολών συμπαρασύρθηκε στον ένοπλο αγώνα. Με την επικράτηση του ελληνικού αστικούς κράτους μοιραία οι αρματολοί αφανίστηκαν μαζί με το φεουδαρχικό σύστημα.

Ανώτατος κλήρος – εκκλησία

Ο κλήρος εξακολουθεί να λειτουργεί ως κράτος εν κράτει εντός της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Το οθωμανικό καθεστώς διατήρησε τα φεουδαρχικά δικαιώματα των ευγενών και του κλήρου που αποτέλεσε κομμάτι των οθωμανικών δομών διοίκησης. Επί «τουρκοκρατίας» δεν υπήρχε αφαίρεση γαιοκτησίας από την κατοχή της εκκλησίας αλλά σημαντική αύξηση. Οι κληρικοί εξακολούθησαν να έχουν τον ρόλο των γαιοκτημόνων και τα προνόμια του Πατριαρχείου της Κων/πολης διατηρούνται. Το πατριαρχείο είχε δικαστική εξουσία στα χέρια του για ορισμένα ζητήματα (κυρίως οικογενειακό δίκαιο) και τα προνόμια του κατοχυρώνονταν με διατάγματα (φιρμάνια) από τους Σουλτάνους.

Κατά την διάρκεια του αγώνα του 1821, οι ευγενείς και ο ανώτατος κλήρος δεν δέχονταν επ’ ουδενί να απωλέσουν αυτά τα προνόμια τους. Ο ανώτατος κλήρος με ελάχιστες εξαιρέσεις αντιτάχθηκε στην επανάσταση, ειδικά μόλις διαψεύστηκε η πλάνη για την υποστήριξη της Ρωσίας. Ήταν ενάντιος στις φιλελεύθερες ιδέες της Φιλικής Εταιρείας και της νησιωτικής αστικής τάξης. Αλλά και μετά την ίδρυση του νεοσύστατου ελληνικού κράτους το Οικουμενικό Πατριαρχείο προέβαλλε έντονες αρνήσεις για μεγάλο διάστημα στο να οριστεί η εκκλησία της Ελλάδας ανεξάρτητη και αυτοκέφαλη, θέλοντας να διατηρήσουν την εξάρτηση της ελληνικής εκκλησίας και την διατήρηση των φεουδαρχικών δικαιωμάτων σε ζητήματα διοίκησης, δημόσιου και ιδιωτικού δικαίου.

Σημαίνουσες μορφές της εκκλησίας και ο ρόλος τους στην επανάσταση

1) Πατριάρχης Γρηγόριος Ε’

Και πριν την έκρηξη της επανάσταση ο Γρηγόριος είχε αντιδράσει κατά των προεπαναστικών διεργασιών με επιστολή του όπου φαίνεται ολοφάνερα πως υπήρξε φανατικός αντιπρόσωπος των φεουδαρχικών και μοναρχικών αντιλήψεων.

Με την εκδήλωση της επανάστασης εκδίδει την 1η εγκύκλιο (επίσημο πατριαρχικό έγγραφο) και κατακρίνει την ενέργεια του Υψηλάντη να εισβάλει στην Μολδοβλαχία χαρακτηρίζοντας κακοποιούς και κακόβουλους αυτούς που έπραξαν και συμμετείχαν σ’ αυτή την ενέργεια.

Με την 2η εγκύκλιο ( 21 Μαρτίου) καταδικάζει τον Υψηλάντη, χαρακτηρίζει τους Φιλικούς ως «τέρατα του διαβόλου» επειδή διέδωσαν τα ψεύδη για την υποστήριξη της Ρωσίας και αναφέρεται στο κίνημα για την επανάσταση ως “εθνοκτόνον τόλμημα κατά της κραταιάς και αηττήτου Βασιλείας”. Στην συνέχεια αφορίζει τον Υψηλάντη, τους Φιλικούς και τους συμμετέχοντες στην επανάσταση.

Ο Γρηγόριος Ε΄ δεν είχε ούτε άμεση ούτε έμμεση σχέση με την επανάσταση, πόσο μάλλον, την καταδίκαζε. Δεν υπήρξε εθνομάρτυρας και ο θάνατος του προκλήθηκε λόγω του φανατισμού του τουρκικού όχλου. Επρόκειτο για μια πολιτική δολοφονία, μέσα στο πλαίσιο των συνηθισμένων τρομοκρατικών πράξεων που συμβαίνουν σε περιόδους επαναστατικού αναβρασμού.

2) Και ο επόμενος Πατριάρχης Κωνσταντίνος αφόρισε την επανάσταση, όπως και οι περισσότεροι Δεσποτάδες.

3) Μητροπολίτης Παλαιών Πατρών Γερμανός: Στην συνέλευση της Βοστίτσας τάσσεται κατά της κήρυξης της επανάστασης και έρχεται σε ρήξη με τον Παπαφλέσσα. Λίγο πριν την έκρηξη της επανάστασης προδίδει στους Οθωμανούς της Τρίπολης τα σχέδια των επαναστατών.

4) Μητροπολίτης Άρτας και Πρέβεζας Ιγνάτιος: Διετέλεσε φοροεισπράκτορας του Αλή Πασά και παρέδωσε με δόλο 400 Πρεβεζάνους στον Αλή Πασά ο οποίος τους κατέσφαξε όλους.

5) Γρηγόριος Δικαίος (Παπαφλέσσας): Ο Παπαφλέσσας διατέλεσε μέλος της Φιλικής Εταιρείας και πήρε μέρος καθοδηγητικά στις οργανωτικές προετοιμασίες της Επανάστασης. Υπήρξε από τις εξαιρέσεις των κληρικών που ρίχτηκαν εξαρχής στον αγώνα. Πριν το αγωνιστικό τέλος του στο Μανιάκη έλαβε πολλά αξιώματα. Συγκαιρινοί του τον κατηγόρησαν για κατάχρηση εξουσίας και υπήρξε αναμεμειγμένος σε πολλά σκάνδαλα της εποχής

6) Άνθιμος Γαζής: κληρικός που προσεταίρισε στην φιλική εταιρεία ο Ξάνθος. Εμπνεύστηκε από τον Ρήγα Φεραίο και κατά την κήρυξη της επανάστασης στην Θεσσαλία διακήρυξε ότι ο Θούριος είναι το «εγερτήριον σάλπισμα». Ο Γαζής υποστήριξε την συγκρότηση συντάγματος στην Θεσσαλία που να έχει ως αρχή το δημοκρατικό σύνταγμα του Ρήγα.

Φτωχή αγροτιά

Μέσα σε συνθήκες κυριαρχίας των φεουδαρχικών σχέσεων παραγωγής στον οθωμανοκρατούμενο ελλαδικό χώρο, το πλειοψηφικό τμήμα της κοινωνίας αποτελούν οι εκμεταλλευόμενοι φτωχοί αγρότες και εργάτες γης. Ο αγροτικός πληθυσμός υφίστανται άγριες καταπιέσεις από το οθωμανικό καθεστώς, όπως συνέβαινε σε πανευρωπαϊκό επίπεδο κατά την διάρκεια της δυτικής φεουδαρχίας. Αυτές οι καταπιέσεις διαιωνίστηκαν στην συνέχεια και απ’ το νεοσύστατο ελληνικό αστικό κράτος που επέβαλε μια βίαιη αστικοποίηση και μια βίαιη ενσωμάτωση των αγροτικών πληθυσμών κάτω από την μπότα του υπό διαμόρφωση ελληνικού «έθνους».

Μεγάλο μέρος της αγροτιάς μετείχε εξ’ αρχής ολόψυχα στις επαναστατικές διεργασίες ευελπιστώντας σε καλύτερες συνθήκες διαβίωσης. Ήδη πριν από την εκδήλωση της επανάστασης, η πάλη του αγροτικού πληθυσμού ενάντια στους φεουδάρχες καταπιεστές, είτε αυτοί ήταν Οθωμανοί είτε Ελληνόφωνοι, καθώς και ενάντια του ανώτατου κλήρου είχε φουντώσει λαμβάνοντας σε ορισμένες περιπτώσεις και τον χαρακτήρα εξεγέρσεων. Τα κίνητρα αυτών των ανθρώπων που ρίχτηκαν στον επαναστατικό αγώνα ασφαλώς δεν ήταν η συγκρότηση έθνους-κράτους ούτε η αντικατάσταση των προσώπων της εξουσίας. Κινητήριος δύναμη της επαναστατικής δράσης της φτωχής αγροτιάς ήταν το αγροτικό ζήτημα, η αποτίναξη του φεουδαρχικού ζυγού και η διεκδίκηση της γης που καλλιεργούσαν οι αγρότες για λογαριασμό τους.

Αυτή η διεκδίκηση των αγροτών πέφτει στο κενό μετά την συγκρότηση του ελληνικού έθνους-κράτους όπου οι φόροι για την έγγειο ιδιοκτησία συνεχίζουν να υφίστανται και οι εθνικές γαίες δεν διανέμονται στον αγροτικό πληθυσμό αλλά χρησιμοποιούνται από το νεοσύστατο κράτος ως υποθήκες για την σύναψη δανείων με τις Μεγάλες Δυνάμεις. Το αγροτικό ζήτημα θα εξακολουθήσει να απασχολεί το ελληνικό κράτος για πολλά ακόμη χρόνια, οι καταπιέσεις προς τον αγροτικό πληθυσμό θα συνεχίσουν να υφίστανται και συχνές θα είναι οι εκρήξεις αγροτικών εξεγέρσεων. Συμπεραίνουμε λοιπόν, πως οι αγρότες μην διαθέτοντας ταξική επαναστατική ιδεολογία για να αγωνιστούν για την πλήρη απελευθέρωση τους και την οικοδόμηση μιας αταξικής και ακρατικής κοινωνίας “αξιοποιήθηκαν” από την πρωτοπόρα δύναμη της επανάστασης που ήταν η αστική τάξη, για να πετύχει τον σκοπό της και την κατάκτηση της εξουσίας.

Εργατική τάξη

Από το τέλος του 18ου αιώνα έως τις αρχές του 19ου εδραιώνεται σταδιακά η μισθωτή εργασία και σχηματοποιούνται οι νέες μορφές ταξικής εκμετάλλευσης. Η καπιταλιστική οργάνωση της εργασίας εμφανίστηκε στα βιοτεχνικά-βιομηχανικά κέντρα και την ναυτιλία όπου το κεφάλαιο σταδιακά συσσωρεύεται και δημιουργούνται οι προϋποθέσεις χωρισμού του από την εργασία.

Έτσι λοιπόν, πριν το ξέσπασμα της επανάστασης του 1821, ξεπρόβαλε στον ελλαδικό χώρο και η πρώιμη εργατική τάξη μέσα από την ανάπτυξη των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής. Η εργατική τάξη της εποχής αποτελείται κυρίως από τεχνίτες-εργάτες, ναυτεργάτες και εργάτες γης που παύουν να παράγουν για τον εαυτό τους και η εργασία τους αγοράζεται πλέον από το κεφάλαιο σαν εμπόρευμα. Οι ανεξάρτητοι παραγωγοί των συντεχνιών μετατρέπονται σε ιδιόκτητους εργάτες και περνούν στην υπηρεσία των καπιταλιστών εμπόρων και βιοτεχνών.

Στο ίδιο πλαίσιο ξεσπούν και οι πρώτοι εργατικοί αγώνες. Αρχικά, με επίκεντρο τα Αμπελάκια ενάντια στην εισαγωγή μηχανών. Οι κινητοποιήσεις αυτές συμπλέουν χρονικά με το αγγλικό λουδίτικο κίνημα και έχουν ταυτόσημο περιεχόμενο. Οι εργατικές αντιδράσεις αφορούν τις μισθολογικές επιπτώσεις λόγω της μείωσης της εργασίας από τον χρησιμοποίηση των μηχανών. Αργότερα, το 1818, υπογράφεται η πρώτη συλλογική σύμβαση εργασίας μεταξύ των εφοπλιστών και των ναυτεργατών της Ύδρας.

Είναι μια περίοδος ανάπτυξης της εργατικής τάξης που συνοδεύεται από αγώνες και άγρια καπιταλιστική εκμετάλλευση που συντελούνται σε ένα πολύ εμβρυακό και προκαπιταλιστικό στάδιο. Η εργατική τάξη είναι αδιαμόρφωτη, ασυγκρότητη και δεν μπορεί να θεωρηθεί καθοριστική η συμβολή της στις επαναστατικές διεργασίες των καιρών.

Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ

Ήδη από τις αρχές του 18ου αιώνα, στον ελλαδικό χώρο εμφανίζονται οι ιδέες του Διαφωτισμού μέσα από γραπτά κείμενα της δυτικής Ευρώπης και μέσω διανοούμενων που εκπροσωπούσαν και διέδιδαντις φιλελεύθερες, αστικές ιδέες. Ο ελληνικός Διαφωτισμός μπορεί να εξεταστεί κυρίως σε τρεις φάσεις ανάλογα και με τις γενιές των εκπροσώπων του.

Ο σημαντικότερος συγγραφές της πρώτης γενιάς είναι ο Νικόλαος Μαυροκορδάτος (1680-1730). Μέσα από τα έργα που εξέδωσε την δεκαετία του 1720 αμφισβήτησε το σύστημα μάθησης που βασιζόταν στα θρησκευτικά κείμενα και τα γραπτά των αρχαίων συγγραφέων και που καλούσε τους μαθητές να αποδέχονται άκριτα τις ιδέες που εκφράζονται σ’ αυτά. Υποστήριξε την επιστημονική γνώση και έρευνα και κάλεσε τους άλλους στοχαστές να αμφισβητήσουν την παραδεδεγμένη σοφία.

Κύριοι εκπρόσωποι της δεύτερης γενιάς (1740-1780) ήταν ο Ευγένιος Βούλγαρις (1716-1806) και ο Ιώσηπος Μοισιόδαξ (1730-1800). Ο πρώτος υποστήριξε τις ιδέες του Διαφωτισμού στην φιλοσοφία και την επιστημονική έρευνα. Ο δεύτερος υπήρξε επίσης υποστηρικτής των ιδεών του Διαφωτισμού, προσθέτοντας τρεις νέες διαστάσεις: την εκκοσμίκευση της γνώσης, τον ορθολογικό ουμανισμό και τη φιλελεύθερη πρόοδο. Οι κύριοι εκπρόσωποι αυτής της γενιάς ήταν διανοούμενοι που είχαν σπουδάσει σε μεγάλα πανεπιστήμια της Δυτικής Ευρώπης.

Πολλοί από τους στοχαστές της τρίτης γενιάς (1790 και εντεύθεν) ανήκουν στην διασπορά και έχουν μεγαλύτερη εξοικείωση με την Δύση. Το έργο τους είναι περισσότερο κοσμικό και πολιτικό σε σχέση με τις άλλες γενιές, ιδιαίτερα μετά την Γαλλική Επανάσταση οι φιλελεύθερες αστικές ιδέες της οποίας διαδόθηκαν σε όλη την Ευρώπη και εν συνεχεία στα Βαλκάνια. Δύο σημαίνουσες μορφές του ελληνικού Διαφωτισμού είναι ο Αδαμάντιος Κοραής (1757-98) και ο Ρήγας Βελεστινλής ή Φεραίος (1757-1798).

Το ογκώδες γραπτό έργο όλων αυτών των διανοητών αποτέλεσε την ελληνική επέκταση και διάδοση των ιδεών και της φιλοσοφίας του Διαφωτισμού και δημιούργησε ένα ιδεολογικό υπόβαθρο για τις επαναστατικές επιδιώξεις της αναδυόμενης ελληνικής αστικής τάξης. Ο εξοπλισμός της αστικής τάξης με ιδεολογία σε συνδυασμό με την συγκρότηση της δικής της πολιτικής οργάνωσης (Φιλική Εταιρεία) που αποτέλεσε φορέα μετάδοσης του πολιτικού της προγράμματος υπήρξαν καταλυτικά αίτια στην διαμόρφωση των συνθηκών για τον ερχομό της επανάστασης.

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ

24/02/1821: Η φιλική εταιρεία εκδίδει προκήρυξη που καλεί τους υπόδουλους πληθυσμούς να εξεγερθούν δια των όπλων κατά του «τουρκικού» απολυταρχισμού. Η προκήρυξη αυτή αποδεικνύει τις αστικές και φιλελεύθερες κατευθυντήριες γραμμές, αναφερόμενοι και σε άλλα φιλελεύθερα κινήματα και επαναστάσεις της περιόδου.

7/03/1821: Η επανάσταση ξεκινάει από τις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες με την εισβολή των στρατευμάτων του Υψηλάντη από την Ρωσία στην Μολδοβλαχία. Οι προκηρύξεις του Υψηλάντη δεν έπεισαν τον χριστιανικό πληθυσμό της περιοχής ο οποίος προσδοκούσε την αποτίναξη του φεουδαρχισμού. Ο Υψηλάντης από την πλευρά όντας φιλο-φεουδαρχικός προσδοκούσε η πανβαλκανική εξέγερση να δράσει προς όφελος των Ελλήνων φεουδαρχών οι οποίοι θα αντικαθιστούσαν την εξουσία των Τούρκων φεουδαρχών. Επιδίωκε ουσιαστικά μια αναβίωση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας,

Οι χωρικοί της περιοχής και κυρίως οι Ρουμάνοι οπλαρχηγοί, απέβλεπαν το κίνημα να λάβει αγροτικό χαρακτήρα και να οδηγήσει στην απελευθέρωση των ακτημόνων από τους φεουδάρχες (βογιάρους). Με αυτή την σύγκρουση τελικώς οι ρουμάνοι χωρικοί και απλαρχηγοί αποχώρησαν από το κίνημα και από το στρατόπεδο του Υψηλάντη. Ο αρχηγός των Ρουμάνων οπλαρχηγών Βλαδιμηρέσκο εκτελέστηκε από τον Υψηλάντη.

Ιούνιος 1821: ο Υψηλάντης ηττάται έχοντας πολύ αποδυναμωμένες δυνάμεις στο Δραγατσάνι από τις τουρκικές δυνάμεις. (έφτασαν εκεί μέσω του Δούναβη κατόπιν άδειας της Ρωσίας). Συλλαμβάνεται από τις αυστριακές αρχές και φυλακίζεται στην Βιέννη.

Πρώτο δεκαήμερο του Μαρτίου του 1821: η επανάσταση ξεσπάει στην ελλαδική επικράτεια. Η αρχή γίνεται στην Πελοπόννησο και όλη η ανατολική Μάνη τίθεται σε εμπόλεμη κατάσταση.

24 Μαρτίου 1821: καταφτάνουν στην Πάτρα που έχει ήδη καταληφθεί ο Παλαιών Πατρών Γερμανός, ο Ζαΐμης και ο Λόντος. Δεν μπορούν να εμποδίσουν το επαναστατικό ξέσπασμα που έχει ήδη αρχίσει και υποχρεώνονται να κηρύξουν την επανάσταση.

27 Μαρτίου 1821: κηρύσσεται η επανάσταση στην Στερεά Ελλάδα

28 Μαρτίου 1821: λαϊκές μάζες καταλαμβάνουν το διοικητήριο της Ύδρας και απαλλοτριώνουν τα καράβια.

Μάιος 1821: ο Φιλικός Ανθιμος Γαζής κηρύσσει τη επανάσταση στη Θεσσαλομαγνησία

11-23 Σεπτεμβρίου 1821: κατάληψη Τριπολιτσάς από τους επαναστατημένους

20 Δεκεμβρίου 1821: συγκαλείται η Α’ Εθνοσυνέλευση στην Επίδαυρο όπου ψηφίζεται το πρώτο προσωρινό πολίτευμα (σύνταγμα) το οποίο είναι επηρεασμένο από τα φιλελεύθερα επαναστατικά συντάγματα της Αμερικής και της Γαλλίας

27 Ιουλίου-8 Αυγούστου 1822: Η μάχη στα στενά των Δερβενακιών

29 Μαρτίου 1823: συγκαλείται η Β’ Εθνοσυνέλευση στο Άστρος όπου παρά τις αντιρρήσεις των προκρίτων ενισχύεται περισσότερο ο φιλελεύθερος χαρακτήρας του πολιτεύματος.

1824: έναρξη ελληνικού εμφυλίου πολέμου. Αντανακλά την διαμάχη μεταξύ της τάξης των προεστών και φεουδαρχών της Πελοποννήσου που εκπροσωπούν το φεουδαρχικό πνεύμα και διαθέτουν έντονο τοπικισμό και των εκπροσώπων των νησιωτών εμπόρων, καροβοκύρηδων και εφοπλιστών που εκπροσωπούν τα αστικά ιδεώδη.

26 Φεβρουαρίου – 10 Μαρτίου 1825: Ο Ιμπραήμ Πασάς εισβάλει στην Πελοπόννησο

10-12 Απριλίου 1826 : η πτώση του Μεσολογγίου

19 Μαρτίου – 5 Μαϊου 1827: πραγματοποιείται η Γ’ Εθνοσυνέλευση στην Τροιζήνα. Αναζητείται διέξοδος από την αποτυχία των πολεμικών επιχειρήσεων ( κατάληψη Πελοποννήσου από Ιμπραήμ Πασά, πτώση του Μεσολογγίου) μέσω της διεθνούς προστασίας ή της εκλογής ξένου μονάρχη. Ψηφίζεται ο Καποδίστριας ως κυβερνήτης της Ελλάδας, Ψηφίζονται επίσης ως αρχηγοί του ελληνικού στρατού και στόλου ο Βρετανός στρατηγός R. Church και ο ναύαρχος T. Cochrane αντίστοιχα. Έκτοτε μια σειρά από διεθνείς παρεμβάσεις ανατρέπουν την αποτυχημένη πορεία της επανάστασης και συντελούν στην συγκρότηση του ελληνικού κράτους.

Ιούλιος 1827: υπογράφεται η Συνθήκη του Λονδίνου από την Αγγλία, την Γαλλία και την Ρωσία, η οποία ορίζει την ειρήνευση μεταξύ ελλάδας-τουρκίας υπό τον όρο ότι ορισμένες επαρχίες θα αποκτήσουν ως υποτελείς στον Σουλτάνο διοικητική ανεξαρτησία.

Οκτώβρης 1827: Ναυμαχία του Ναυαρίνου. Οι ενωμένες βρετανικές, γαλλικές και ρωσικές δυνάμεις νικούν τον τουρκοαιγυπτιακό στόλο.

Ιούλιος 1828: αποστέλλεται γαλλικό εκστρατευτικό σώμα στον Μοριά το οποίο εκδιώχνει τον Ιμπραήμ Πασά.

3 Φεβρουαρίου 1830: με το πρωτόκολλο του Λονδίνου ιδρύεται το Βασίλειο της Ελλάδας με περιορισμένα εδάφη (Πελοπόννησος, Στερεά, Κυκλάδες, Β. Σποράδες)

Ο ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ

Τα αίτια που οδήγησαν στην γένεση και την έκρηξη της επανάστασης του 1821 δεν πρέπει να αναζητηθούν στην «πίστη, στην φιλοπατρία και στην θρησκεία» των υπόδουλων ελλήνων, χαρακτηριστικά τα οποία είτε δεν υπήρχαν είτε ήταν τελείως ασαφή μέσα σε μια πολυεθνοτική αυτοκρατορία όπως ήταν η Οθωμανική. Τα βαθύτερα αίτια της επανάστασης καθώς και η κατάληξη της συνδέονται με το πέρασμα από την φεουδαρχική οικονομία στον καπιταλισμό. Οι κεφαλαιοκρατικές σχέσεις παραγωγής αρχικά επωάζονται στο κέλυφος του φεουδαρχικού κόσμου, συνυπάρχουν με τον φεουδαρχικό τρόπο παραγωγής και στην συνέχεια εδραιώνονται με την συντριβή των προγενέστερων παραγωγικών δυνάμεων και την συγκρότηση αστικού κράτους.

Οι εθνικές ταυτότητες που συγκροτήθηκαν βίαια με την δημιουργία εθνικών κρατών στα εδάφη της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, δεν υπήρχαν ως τέτοιες από τα πριν και επομένως χρειάζεται μεγάλη προσοχή στο να μην προβάλλουμε τις εθνικές ταυτότητες που συγκροτήθηκαν μέσα στον 19ο αιώνα στο παρελθόν. Το ελληνικό όπως και κάθε άλλο έθνος δεν προϋπήρχε αιώνια αυθύπαρκτο στα ανεξερεύνητα βάθη εκατομμυρίων χρόνων ιστορίας και οι ρίζες του δεν χάνονται στους προπολιτισμικούς αιώνες. Αντίθετα είναι πρόσφατα δημιουργήματα των κοινωνιών και συγκροτήθηκαν από τους ισχυρούς μέσα σε ένα συγκεκριμένο ιστορικό-πολιτικό πλαίσιο.

Η συγκρότηση των αστικών κρατών είναι που οδηγεί στην δημιουργία του έθνους και όχι το αντίστροφο. Με βάση αυτό η επανάσταση του 1821 μπορεί να χαρακτηριστεί ως εθνογενετική και όχι εθνική, ως αστικοδημοκρατική και όχι «εθνικοαπελευθερωτική». Δεν ήταν μια επανάσταση του «έθνους», καθώς με την δημιουργία του πρώτου ελληνικού κράτους τότε είναι που διαπλάθεται και οικοδομείται η φαντασιακή πολιτική κοινότητα του ελληνικού έθνους.

Στην πραγματικότητα οι πληθυσμοί οι οποίοι στην συνέχεια συγκροτήθηκαν σε «έθνος», είχαν έναν πολυφυλετικό χαρακτήρα. Ακόμη και οι κύριοι εκφραστές των επαναστατικών ιδεών της εποχής δεν αναφέρονται σε κάποιο κοινό έθνος αλλά σε διάφορες εθνοτικές ομάδες όλων των Βαλκανίων. Συγκεκριμένα, ο Ρήγας Φέραιος στο έργο του “Θούριος” που μπορεί να χαρακτηριστεί ως ένας “ύμνος της επανάστασης”, απευθύνεται σε ένα πολυφυλετικό λαϊκό υποκείμενο ( Αρβανίτες, Βλάχοι, Βούλγαροι, Αρμένιοι, Ρωμιοί) και καλεί τόσο τους Χριστιανούς όσο και Τούρκους σε αγώνα ενάντια σε όσους τους τυραννούν.

Στην πραγματικότητα, ο Ρήγας καλεί όλους τους λαούς της Βαλκανικής (από κοινού με τους Τούρκους) στην εξέγερση κατά του απολυταρχισμού: “ Βούλγαροι και Αρβανίτες, Αρμένιοι και Ρωμιοί, Αράπηδες και Άσπροι με μια κοινή ορμή για την ελευθερία να ζώσουμε σπαθί”, “ Να σφάξουμε τους λύκους που τον ζυγόν βαστούν και Χριστιανούς και Τούρκους σκληρά τους τυραννούν” (αποσπάσματα από τον Θούριο). Στα έργα του Ρήγα ως κυρίαρχος λαός ορίζονται όλοι οι κάτοικοι των Βαλκανίων ανεξαρτήτου θρησκείας και γλώσσας. Η επιδίωξη που εκφράζει ο Ρήγας δεν ήταν η δημιουργία ενός εθνικού κράτους των Ελλήνων αλλά η δημιουργία ενός πολυεθνοτικού φιλελεύθερου, κοσμικού δημοκρατικού κράτους, της Πανβαλκανικής Δημοκρατίας.

Παράλληλα, σε ένα άλλο έργο της προεπαναστικής περιόδου με τίτλο “Ελληνική Νομαρχία ήτοι λόγος περί Ελευθερίας” (1806), ο ανώνυμος συντάκτης του καλεί σε εξέγερση τον λαό αναφέροντας τα δεινά που έχει υποστεί και από τους Οθωμανούς αλλά και από τους ντόπιους προεστούς και φεουδάρχες, στηλιτεύοντας δριμεία τον κλήρο. Για τον συγγραφέα ο απελευθερωτικός αγώνας δεν συνδέεται μονάχα με την αποτίναξη από τον οθωμανικό ζυγό αλλά και από την καταπιεστική τυραννία της Ορθόδοξης Εκκλησίας και των ελλήνων της άρχουσας τάξης.

Κοντολογίς, η σύγκρουση για την ανατροπή του κυρίαρχου καθεστώτος ξεκίνησε ως μια εξέγερση η οποία εάν δεν γινόταν επανάσταση και εάν δεν οδηγούσε στην δημιουργία του ελληνικού κράτους (με την μεγάλη συμβολή των Μ. Δυνάμεων), θα μπορούσε να είχε μείνει στην ιστορία και ως εμφύλιος πόλεμος. Οι κοινωνικές αντιθέσεις και ο μη εθνικός χαρακτήρας της επανάστασης φαίνεται και από το γεγονός πως όταν στην Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας ο εξαγριωμένος αγωνιζόμενος λαός συνάντησε μαζεμένους όλους τους κοτζαμπάσηδες, τράβηξαν τα γιαταγάνια του για να τους σφάξουν. Αυτό δεν συνέβη μετά την παραίνεση του Κολοκοτρώνη ο οποίος χαρακτηριστικά είπε:

«Έλληνες, πάλι τους άρχοντες σας θέλετε να σφάξετε; Συχάστε. Μη φοβάστε, κλεισμένους τους έχουμε στον Πύργο σαν πουλιά, μα δεν έχουν φτερά για να πετάξουν. Κι αντίς πριν σκεφτούμε τους σκοτώσουμε, τους σκοτώνουμε μετά μια ώρα αφού σκεφτούμε… Εδώ τους έχομε…» ( Δ. Κόκκινος, “Ιστορία της ελληνικής Επαναστάσεως” ). Ο Κολοκοτρώνης εκφράζει την αντίληψη ότι πρέπει πρώτα να εξουδετερωθούν οι Οθωμανοί σύμμαχοι των κοτζαμπάσηδων και μετά οι ντόπιοι κοτζαμπάσηδες και φεουδάρχες.

Μπορούμε εν τέλει να υποστηρίξουμε με βεβαιότητα, πως οι επαναστατημένοι δεν διαπνέονταν από εθνική ομοψυχία και δεν διεξήγαγαν «ενωμένοι» έναν κοινό αγώνα ενάντια (και) στον ξένο κατακτητή. Αντίθετα μεταξύ των επαναστατημένων υπήρχαν μεγάλες κοινωνικές αντιθέσεις οι οποίες δεν μπορούσαν να γεφυρωθούν (τόσο μεταξύ της ακμάζουσας αστικής τάξης και της τάξης των φεουδαρχών, όσο και μεταξύ του λαού που κατά βάση αποτελούνταν από αγρότες και των παραπάνω τάξεων.) Αντίστοιχα, υπήρχαν πληθυσμιακές ομάδες οι οποίες διέθεταν έντονο τοπικισμό και εκδήλωναν κατά την επανάσταση χωριστικές τάσεις (πχ Πελοποννήσιοι). Οι αντιθέσεις αυτές οδήγησαν σε εμφύλιες διαμάχες κατά την διάρκεια του επαναστατικού αγώνα τις οποίες η καθεστωτική αφήγηση προσπαθεί είτε να αποσιωπήσει είτε να τις εμφανίσει ως «μικρόβιο των ελλήνων να αλληλοεξοντώνεται» .

Ο χαρακτήρας της επανάστασης ήταν αστικοδημοκρατικός και τα κίνητρα των επαναστατημένων δεν υπήρξαν ούτε «εθνικά» ούτε και ενιαία. Η αστική τάξη μέσω και της καθοριστικής συμβολής της οργάνωσης της (Φιλική Εταιρεία) ήταν αυτή που καθοδήγησε τον επαναστατικό αγώνα και βγήκε κερδισμένη από την ανατροπή του οθωμανικού φεουδαρχικού καθεστώτος. Οι υπόλοιπες προνομιούχες κοινωνικές τάξεις είτε έχασαν τα προνόμια τους και αφανίστηκαν εξ΄ολοκλήρου είτε αστικοποιήθηκαν.

Οι λαϊκές μάζες που πέρασαν στην φάση της προλεταριοποίησης στην ουσία ηττήθηκαν και η ήττα τους οριστικοποιήθηκε με την συγκρότηση του αστικού κράτους. Κατά το τελειωτικό πέρασμα στην νέα κοινωνία συνέχιζαν να βρίσκονται καθυποταγμένες και εκμεταλλευόμενες από την οικονομική και πολιτική εξουσία που έπαψε πλέον να ασκείται από κοτζαμπάσηδες και φεουδάρχες αλλά από καπιταλιστές και επαγγελματίες πολιτικούς. Το κοινωνικό και ταξικό πρόβλημα εξακολούθησε να υφίστανται και διαιωνίζεται έως και τις μέρες μας με ιδιαίτερη ένταση και μπορεί να αντιμετωπιστεί και να επιλυθεί μόνο επαναστατικά.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

200 χρόνια μετά την αστικοδημοκρατική επανάσταση του 1821 βρισκόμαστε σε μια κρίσιμη καμπή της ιστορίας, σε ένα κρίσιμο ιστορικό σταυροδρόμι. Το κεφαλαιοκρατικό σύστημα που εδραιώθηκε δύο αιώνες πριν μαστίζεται από μια βαθιά δομική κρίση με αλυσιδωτές βραχυκυκλώσεις στην λειτουργία του που εμποδίζουν την αναπαραγωγή του. Μια κρίση που το εγκαταλείπει στην φθίση και στην παρακμή και προσφέρει την δυνατότητα στην εργατική τάξη να επιτελέσει τον ιστορικό της ρόλο και με μια σύγχρονη κοινωνική επανάσταση να τοποθετήσει στο χρονοντούλαπο της ιστορίας τις κεφαλαιοκρατικές σχέσεις παραγωγής και το αστικό κράτος που εγκαθιδρύθηκε μετά τις επαναστάσεις του 18ου και του 19ου αιώνα.

200 χρόνια μετά οι παραγωγικές δυνάμεις βρίσκονται σε ένα πρώιμο τέλμα. Το συγκεντρωμένο σε λίγα χέρια κεφάλαιο λιμνάζει και συνυπάρχει με ένα συσσωρευμένο πλεόνασμα εργασίας. Οι αγορές ρημάζονται και το «αόρατο» χέρι της αυτορρύθμισης τους βρίσκεται παραλυμένο και ανήμπορο να ανασχέσει την καταστροφή. Έτσι, αντικαθίσταται απ’ τα κρατικά χέρια, τα ίδια χέρια που προωθούν συστημικές αναδιαρθρώσεις με νεοφιλελεύθερους οδοδείκτες. Οι αντιφάσεις του συστήματος προδίδουν τον πανικό του.

200 χρόνια μετά το παγκόσμιο χρέος εκτοξεύεται σε δυσθεώρητα ύψη, με τα κράτη να το ανακυκλώνουν, να το ανατροφοδοτούν και να το διογκώνουν καλύπτοντας τους ταξικούς προϋπολογισμούς τους με δανεικό χρήμα. Οι διεθνείς χρηματαγορές επιβιώνουν με διαρκή «σοκ ρευστότητας» και «ενέσεις αυτοπεποίθησης» μεταθέτοντας τις εκρήξεις στο μέλλον, γνωρίζοντας ότι η εργαλειαποθήκη τους είναι άδεια και οι παρατάσεις ισοδυναμούν με ισχυρότερες καταρρεύσεις.

200 χρόνια μετά ένα νέο επεισόδιο της παγκόσμιας καπιταλιστικής κρίσης που εκδηλώθηκε το 2008 έρχεται για να διαδεχτεί μια τεχνητή και σύντομη αναιμική ανάπτυξη. Μια αναιμική ανάπτυξη που παρουσιάστηκε ως το «τέλος της κρίσης» για να προσελκύσει επενδυτές και να εξαπατήσει τις κοινωνίες, για να πείσει ότι ο «εφιάλτης» του 2008 είχε πλέον περάσει στην ιστορία. Όμως ο εφιάλτης είναι εδώ και το τέλος της κρίσης προϋποθέτει το επαναστατικό τέλος του συστήματος που την παράγει.

200 χρόνια μετά οι διακρατικοί ανταγωνισμοί και οι πολεμικές εκστρατείες μετατρέπουν τον πλανήτη σε ένα καζάνι που βράζει. Η όξυνση των γεωπολιτικών αντιπαραθέσεων είναι το νομοτελειακό προϊόν της όξυνσης της συστημικής κρίσης και όσο αυτή θα βαθαίνει τόσο οι λαοί του κόσμου θα ζουν στην αβεβαιότητα, θα διχάζονται και θα εξωθούνται στον αλληλοσπαραγμό. Οι εθνικισμοί καλλιεργούν το μίσος μεταξύ των λαών για να μην χάσουν τα προνόμια τους αυτοί που τους κατασπαράζουν, τους καταληστεύουν και τους εξοντώνουν.

200 χρόνια μετά η κρατική αυταρχικότητα σε όλο τον κόσμο καταλύει τα κοινωνικά συμβόλαια του παρελθόντος και καταργεί θεμελιώδεις ελευθερίες και δικαιώματα που κερδήθηκαν με αιματηρούς αγώνες. Αυτό που οι κυρίαρχοι γνωρίζουν πολύ καλά, είναι ότι η κατάλυση των κοινωνικών συμβολαίων και της επίπλαστης και επιβεβλημένης ταξικής ειρήνευσης των προ-κρίσης εποχών δεν είναι μια μονόπλευρη φάση του ταξικού πολέμου ο οποίος πάντα διεξάγεται διαλεκτικά και επιβεβαιώνει τον φυσικό νόμο δράση – αντίδραση. Η τάξη μας θα ανταποδώσει τα πυρά. Θα οργανωθεί επαναστατικά και θα συντρίψει τους ένστολους στρατούς τους.

200 χρόνια μετά η Επανάσταση είναι επίκαιρη, επιτακτική και αναγκαία. Είναι επίκαιρη για την απελευθέρωση των λαών και της εργατικής τάξης από τον καπιταλισμό και το κράτος, για την απελευθέρωση από τους «σύγχρονους λύκους που τον ζυγό βαστούν». Για να χτίσουν τον δικό τους κόσμο, την δική τους κοινωνία. Για να επιβάλλουν στους αφέντες την δική τους ηθική του συλλογικού συμφέροντος που θα αντικαταστήσει την ηθική της ατομικής ωφέλειας. Για να απολαμβάνουν όλοι τον πλούτο των αγαθών, να έχουν ίσα δικαιώματα στην ζωή και τον ελεύθερο βίο.

200 χρόνια μετά η ιστορική χρεωκοπία του καπιταλισμού και του κράτους γεννά νέα καθήκοντα, νέες προτάσεις, νέους αγώνες. Ο αναρχισμός, το μόνο «παιδί του διαφωτισμού» που δεν εφάρμοσε τα προγράμματα του στις σύγχρονες βιομηχανικές κοινωνίες, μπορεί να γίνει ο ιδεολογικός αρωγός, ο ιστορικός καταλύτης των εξελίξεων. Ο αναρχισμός είναι η επαναστατική κοσμοθεωρία της εργατικής τάξης, το ελευθεριακό της απαύγασμα. Ο αναρχισμός δεν στοχεύει στην καθυπόταξη της εργατικής τάξης κάτω απ’ το αναρχικό πρόγραμμα, αλλά να εφαρμόσει η ίδια το αναρχικό πρόγραμμα που θα αναπτυχθεί και θα λάβει σάρκα και οστά στις επαναστατικές διεργασίες του σήμερα, μέσα από την αξεδιάλυτη σχέση πολιτικού κινήματος και ταξικής αυτοοργάνωσης.

200 χρόνια μετά το ελληνικό κράτος εισέρχεται σε έναν νέο κύκλο ύφεσης και προετοιμάζει νέους όρους ταξικής επιβολής. Οι μεταμνημονιακοί μύθοι και οι επικοινωνιακές ιαχές για την «επιστροφή στην κανονικότητα» κατέρρευσαν οριστικά και αμετάκλητα τον προηγούμενο Μάρτιο. Όμως, παρά τα καθεστωτικά ψεύδη τα μνημόνια δεν είχαν φύγει ποτέ. Ονομάστηκαν «ενισχυμένη εποπτεία» και έχουν ισχύ δεκαετιών. Το τέλος της πανδημίας θα συνοδευτεί με επιστροφή στους «δημοσιονομικούς κανόνες» και νέα καταστροφικά μνημόνια. Νέοι κύκλοι αγώνων θα ξεσπάσουν που ήδη ζυμώνονται.

200 χρόνια μετά το κόμμα που κυβέρνησε την χώρα από το 2015 έως το 2019 και σήμερα βρίσκεται στην αξιωματική αντιπολίτευση, αναμένει και προετοιμάζει την εκμετάλλευση των κοινωνικών και ταξικών αγώνων για να επανέλθει στην εξουσία και να προτάξει το σύνθημα «βγάλαμε την χώρα απ’ τα μνημόνια και η δεξιά την ξανάβαλε». Αυτοί δηλαδή, που όχι μόνο δεν τέλειωσαν τα μνημόνια, αλλά τα προέκτειναν για δεκαετίες. Όταν η σημερινή κυβερνητική διαχείριση απολέσει την δυνατότητα εφαρμογής του καταστροφικού της προγράμματος προς όφελος του κράτους και της αστικής τάξης, η απελθούσα θα επιστρατευτεί για να το κάνει πράξη. Σε αυτή την προσπάθεια, ήδη διαμορφώνονται οι πρόθυμοι αντιπολιτευτές της Ν.Δ. που στρώνουν το έδαφος στην «δεύτερη φορά αριστερά». Από κοντά και οι «κινηματικοί» θύλακες και οι δούρειοι ίπποι. Το αναρχικό κίνημα οφείλει να τους τσακίσει προωθώντας την δική του επαναστατική αντι-πρόταση.

200 χρόνια μετά οι εορτασμοί για την επανάσταση του 1821 προσκαλούν τον λαό να χειροκροτήσει το καθεστώς που συγκροτήθηκε το 1830, να υμνήσει την αστική κοινοβουλευτική δημοκρατία και το κρατικοκαπιταλιστικό σύστημα. Τον προσκαλούν να γιορτάσει την εγκαθίδρυση του οικονομικού και πολιτικού συστήματος που όλα αυτά τα χρόνια τον ληστεύει, τον εξαπατεί, τον εκμεταλλεύεται , τον δολοφονεί. Τον προσκαλεί να γιορτάσει την μεταμόρφωση του από δουλοπάροικο σε προλετάριο.

200 χρόνια μετά ο λαός, οι εργαζόμενοι/ες και η νεολαία πρέπει να τιμήσουν όσους πέθαναν για την ελευθερία και όσους πολέμησαν για ένα καλύτερο αύριο. Όχι τους νικητές, όχι αυτούς που έχτισαν προνόμια και εξουσία πάνω στο αίμα των ανθρώπων που ξεσηκώθηκαν κατά του οθωμανικού φεουδαρχικού συστήματος.

200 χρόνια μετά η Πρωτοβουλία Αναρχικών Αγίων Αναργύρων – Καματερού ξεκινάει μια ενημερωτική – ιστορική – ιδεολογική καμπάνια δράσεων για το 1821. Μια καμπάνια αντικρατική και αντιεθνικιστική. Αναγνωρίζοντας τα 200 χρόνια ως σταθμό στην διεξαγωγή της αστικής προπαγάνδας και του εθνικισμού, της αποθέωσης του καπιταλισμού και του κράτος, ως πλυντήριο της αστικής δημοκρατίας, συγκρουόμαστε με τους μύθους τους. Μέσω της καμπάνιας, προτάσσουμε την μοναδική απελευθερωτική επανάσταση που θα λυτρώσει τον καταδυναστευμένο λαό από τα ταξικά και κοινωνικά του βάσανα: την επανάσταση για την καταστροφή του καπιταλισμού και του κράτους και την εγκαθίδρυση μιας ελευθεριακής και αταξικής αναρχικής κοινωνίας ισότητας και αλληλεγγύης.

Πρωτοβουλία Αναρχικών Αναργύρων – Καματερού

https://protaanka.espivblogs.net/2021/03/25/i-epanastasi-toy-1821-to-istoriko-tis-plaisio-kai-o-charaktiras-tis/

france / belgique / luxembourg / divers / communiqué de presse Wednesday May 05, 2021 04:12 bybast

Ce mercredi 21 avril, une vingtaine de généraux à la retraite, certains radiés de l’armée, ont rendu public sur le site du torchon d’extrême droite Valeurs actuelles un appel au « retour de l’honneur » qui n’est rien d’autre que la menace d’un putsch fasciste. Face à cette manœuvre de l’extrême droite, il n’y a pour l’UCL pas de meilleur rempart que de défendre les libertés et mener la lutte des classes.

Ce mercredi 21 avril, une vingtaine de généraux à la retraite, certains radiés de l’armée, ont rendu public sur le site du torchon d’extrême droite Valeurs actuelles un appel au « retour de l’honneur » qui n’est rien d’autre que la menace d’un putsch fasciste.

Macron, le gouvernement et les parlementaires sont interpellés car « l’heure est grave » : les antiracistes « racialistes/indigénistes/décoloniaux » travailleraient à diviser la France et déboulonner des statues ; les « hordes de banlieues » seraient conquises par l’islamisme ; les blacks blocs « encagoulés » contraindraient les pauvres forces de l’ordre à faire usage de la violence…

Ces fantasmes racistes et fascistes contenus dans l’appel des généraux ont aujourd’hui débordé des seuls rangs de l’extrême droite et sont relayés par des ministres du gouvernement actuel.

Lourd de menace, l’appel se conclue par l’évocation d’une guerre civile et « l’intervention [des militaires] d’active dans une mission périlleuse de protection de nos valeurs civilisationnelles et de sauvegarde de nos compatriotes sur le territoire national », annonçant même des morts par milliers.

Une manœuvre de l’extrême droite

Signé également de haut gradés et de militaires, l’appel est désormais sous forme de pétition sur « Place d’armes, le site engagé de la communauté militaire ».

Il est surtout officiellement soutenu par le Rassemblement national de Marine Le Pen qui, dès le 23 avril, a invité les généraux factieux à la rejoindre. Ce qui ne sera pas compliqué, certains ayant déjà été candidats pour le RN, d’autres grenouillant à proximité ou au sein de groupuscules d’extrême droite.

Rappelons que le 21 avril, date choisie pour publier cet appel, est celle du Putsch d’Alger de 1961 mené par des généraux qui voulaient garder ce qu’ils appelaient « l’Algérie française » il y a soixante ans, c’est à dire un régime colonialiste et raciste.

Rappelons encore que cet appel a été publié après une Une de Valeurs actuelles appelant à « l’insurrection » par la voix de Philippe de Villiers.

Rappelons enfin qu’il y a quelques semaines, Mediapart dévoilait l’existence de réseaux néo-nazis organisés au sein de l’armée.

Notre rempart : défendre les libertés et mener la lutte des classes

Macron, comme son gouvernement ont pris le temps pour réagir à cet appel.

Alors que ses ministres les plus en vue sont prompts à dénoncer un prétendu « islamo-gauchisme », à taper sur l’Unef ou SUD éducation, il a fallu attendre le 25 au soir pour une intervention de la ministre des armées.

Trop occupé à mener pour son compte la politique de l’extrême droite avec ses lois « séparatisme » et « sécurité globale », le macronisme a-t-il seulement conscience qu’il lui déroule le tapis rouge ?

Nous savons que ces généraux peuvent compter sur des supplétifs violents parmi les groupes de l’extrême droite radicale, et qui n’hésitent pas à agir : on l’a vu à Lyon avec l’attaque de la Plume noire comme au Conseil régional d’Occitanie avec une intrusion violente d’un commando de l’Action française.

Pour l’Union communiste libertaire, l’heure est grave, oui. C’est ce qui nous convainc de la nécessité d’agir urgemment en défense des libertés. Il est vital qu’une initiative d’ampleur et unitaire associant l’ensemble des forces progressistes, antifascistes et antiracistes soit prise pour réagir à toutes ces attaques comme à la menace d’extrême droite qui se précise de jour en jour.

Il est tout aussi vital que le mouvement social reprenne la main : les grèves massives et la mise en avant de la lutte des classes ont toujours réduit l’influence de l’extrême droite.

Plutôt que de laisser « la sécurité » et les fantasmes racistes être au cœur du débat public, il est urgent d’y remettre la question du système de santé publique saccagé par les politiques capitalistes, d’y remettre la lutte contre les licenciements, celle pour le droit au logement, pour la défense de l’assurance maladie comme de l’assurance chômage.

De rappeler haut et fort que nous ne paierons pas la crise que nous promettent les capitalistes. La journée du premier mai doit être une étape pour ça.

Union communiste libertaire, le 26 avril 2021

Ελλάδα / Τουρκία / Κύπρος / Αναρχική Ιστορία / Γνώμη / Ανάλυση Tuesday May 04, 2021 19:07 byΓια τη Συγκρότησης Ένωση Αναρχ. Εργατών

«Λυπάμαι πολύ εξοχότατε που θα σας παρακαλέσω να με κρεμάσετε κι εμένα, αλλά είναι προτιμότερο να σκοτωθώ σε μια στιγμή παρά να πεθαίνω καθημερινά πόντο προς πόντο»
OSCAR NEEBE
Αναρχικός εργάτης, Σικάγο 1886

Για όσους δεν αρνήθηκαν να θυσιάσουν και τη ζωή τους ακόμα στον αγώνα για κοινωνική ισότητα και ελευθερία.

ΣΙΚΑΓΟ 1886 (Ιστορία)

1η Μάη 1886-1986 - Ενας αιώνας μισθωτής σκλαβιάς

Ιούνης 1884: Το συνδικάτο καπνεργατών του Σικάγο καλεί όλα τα συνδικάτα της πόλης να οργανώσουν ένα κεντρικό εργατικό συνδικάτο με καθαρά αγωνιστική πολιτική. Τέσσερα συνδικάτα απαντούν στο κάλεσμα και αποδέχονται την κοινή διακήρυξη:
«Όλη η γη αποτελεί κοινωνική κληρονομιά, ο πλούτος είναι δημιούργημα εργασίας, δεν μπορεί να υπάρχει καμιά αρμονία ανάμεσα στους εργάτες και το κεφάλαιο. Κάθε εργάτης οφείλει να αποσπαστεί από τα καπιταλιστικά πολιτικά κόμματα και να αφοσιωθεί στο συνδικάτο».
Απρίλης 1885: Στο κεντρικό εργατικό συνδικάτο συμμετέχουν 22 συνδικάτα. Διατηρούν επαφή με τη Διεθνή και αρχίζουν μια έντονη αγκιτάτσια για την καθιέρωση του 8ωρου. Δεν θεωρούν όμως σημαντική τη μείωση της εργάσιμης μέρας, αλλά τη δημιουργία κοινού εργατικού μετώπου και την πάλη των τάξεων.
Οκτώβρης 1885: Μετά από δήλωση του αναρχικού Σπάϊτζ κάνουν έκκληση στην εργατική τάξη να πάρει τα όπλα και να προβάλλει το μόνο αποτελεσματικό επιχείρημα: την επαναστατική βία..
Την 1η Μάη, γύρω στους 40.000 εργάτες κατεβαίνουν σε απεργία και σε τρεις μέρες φτάνουν τους 65.000 απεργούς. Η αστυνομία βρίσκεται σε επιφυλακή. Η απεργία παρουσιάζει απρόβλεπτη δύναμη και διάθεση αλληλεγγύης.
Δευτέρα 3 Μάη: η απεργία εξαπλώνεται τρομακτικά και η αστυνομία αρχίζει να διαλύει πορείες και συγκεντρώσεις. Μια επίθεση απεργών ενάντια στους απεργοσπάστες ενός εργοστασίου, φέρνει την αστυνομία που επιτίθεται και πυροβολεί τους απεργούς. 4 νεκροί, πολλοί τραυματίες. Κυκλοφορούν προκηρύξεις και καλούν τους εργάτες ν’ αντισταθούν στη βία της εξουσίας.
Τρίτη 4 Μάη: Η αστυνομία επιτίθεται ενάντια σε 3.000 απεργούς. Μια μεγάλη διαδήλωση προσπαθεί να διαλύσει η αστυνομία. Πέφτει μια βόμβα και τραυματίζει 66 αστυνομικούς. Απ’ αυτούς οι 7 πεθαίνουν. Η αστυνομία. πυροβολεί υστερικά στο πλήθος και τραυματίζει 200 εργάτες, αρχίζει πογκρόμ συλλήψεων (αναρχικών ιδιαίτερα που τους θεωρεί υποκινητές της εξέγερσης και υπαίτιους για την βομβιστική ενέργεια) και συλλαμβάνει τους Αναρχικούς επαναστάτες: Σπάιτζ, Φήλντεν, Στσουώμπ, Άντολφ Φίσερ, Τζωρτζ 'Ένγκελ, Λουΐς Λινγκ, Όσκαρ Νημπ κ.ά.
Μετά από μια άδικη δίκη, στις 11 Νοέμβρη 1887 κρεμάστηκαν 4 απ’ αυτούς. Δεν θέλησαν μια μετατροπή της ποινής αλλά ελευθερία ή θάνατο.

ΜΙΣΘΩΤΉ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Σήμερα εκατό ολόκληρα χρόνια από τότε εξακολουθούμε να ζούμε κάτω από την κυριαρχία της καπιταλιστικής παραγωγής.
Εξακολουθούμε να ζούμε σ’ έναν κόσμο που θα μπορούσε να ονομαστεί «εμπορευματικός κόσμος». Εξακολουθούμε να είμαστε το βασικότερο «εμπόρευμα» απ’ όλα τα εμπορεύματα. Το εμπόρευμα που παράγει κέρδος. Κι αυτή η σχέση πραγματοποιείται σήμερα με την αχαλίνωτη κατανάλωση στην οποία μας ωθεί το εκμεταλλευτικό σύστημα με αποτέλεσμα να καταναλώνουμε άχρηστα η επικίνδυνα πράγματα.
Οι χώροι εργασίας δεν είναι τίποτε άλλο από χώροι στους οποίους καταναλώνεται η εργατική μας δύναμη. Η εργατική μας δύναμη που έχει ήδη περάσει στην υπηρεσία του καπιταλιστή από τη στιγμή που περνάμε την πόρτα αυτών των χώρων. Έτσι, η εργατική μας δύναμη έχει χάσει κάθε δημιουργική ικανότητα μπαίνοντας στην υπηρεσία του καπιταλιστή που δεν τον ενδιαφέρει η κοινωνική ευημερία αλλά το κέρδος π.χ. της Πολεμικής Βιομηχανίας. Ο καπιταλιστής είναι που κατέχει το προϊόν της εργασίας μας ενώ εμείς είμαστε τελείως ξεκομμένοι απ’ αυτήν. Δηλαδή η εργατική δύναμη δεν είναι τίποτα άλλο από μια μορφή του κεφαλαίου και το κεφάλαιο δεν είναι τίποτα άλλο από μια μορφή συσσωρευμένης εργατικής δύναμης. Σε μας απομένουν τα λίγα ψίχουλα που ονομάζονται μισθός, ή αλλιώς τιμή της εργατικής δύναμης. Αυτή είναι η διαδικασία της αγοραπωλησίας που λέγεται, μισθωτή εργασία. Όσο λοιπόν θα υπάρχει κεφάλαιο θα υπάρχει και μισθωτή εργασία και όσο θα είμαστε υποχρεωμένοι να πουλάμε την ίδια μας τη ζωτικότητα και την δύναμη για εργασία στ’ αφεντικά τόσο θα στηρίζουμε αυτό το καθεστώς της σκλαβιάς που το μόνο που κάνει είναι να εξευτελίζει καθημερινά την ανθρώπινη υπόσταση και αξιοπρέπεια.
Βασικός θεσμός όμως πάνω στον οποίο στηρίζεται αυτή η σχέση είναι η ιδιοκτησία. Είτε είναι, ιδιωτική, είτε είναι κρατική, είναι ο βασικός όρος για την ύπαρξη της σημερινής οργάνωσης της οικονομίας που στηρίζεται, στην εκμετάλλευση της εργασίας απ’ αυτούς που κατέχουν τα μέσα παραγωγής.

ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ ΚΑΙ ΚΡΑΤΟΣ.

Το κράτος είναι. ένας πολιτικο-οικονομικός οργανισμός «μηχανιστικά» σταθεροποιημένος και συγκεντρωτικός και διευθύνεται από μια πολιτική κυβέρνηση και με την ύπαρξή του στηρίζει και καθαγιάζει το σύστημα της εκμετάλλευσης. Αυτός ως οργανισμός στηρίζεται από το κοινοβούλιο, τα δικαστήρια τις φυλακές, το στρατό, την αστυνομία, ένα σύνολο δηλαδή καταπιεστικών δεσμών που μόνος τους προορισμός είναι η επιβολή του νόμου. Του νόμου των αφεντικών. Του νόμου που καταστέλλει κάθε ελεύθερη δραστηριότητα που καταστέλλει την ταξική πάλη. Μοναδικός σκοπός των νόμων και θεσμών είναι να κρατήσουν όσο μπορούν τους εργάτες υποδουλωμένους στο ζυγό της μισθωτής εργασίας. Το κράτος δεν διστάζει, σε καμιά περίπτωση να επιβάλλει την εξουσία του (την κυριαρχία του σε κάθε εκδήλωση της ζωής) με την βία της θεσμοποιημένης τρομοκρατίας (αστυνομία, στρατός). Το κράτος λοιπόν, είναι μηχανισμός άρρηκτα δεμένος με τη μισθωτή εργασία και πρέπει να κτυπηθεί απ’ αυτούς που μάχονται εναντίον της.
Στις παλιότερες μορφές ανάπτυξης του κεφαλαίου (ιδιωτική οικονομία - ελεύθερο εμπόριο) η ιδιοκτήτρια τάξη είχε και την διεύθυνση της παραγωγικής διαδικασίας. Ο καπιταλιστής καθόριζε το τι και πόσο θα παράγει χωρίς καμία κεντρική παρέμβαση. Το κράτος περιοριζόταν στο να επιβάλλει το νόμο και την τάξη που θα στήριζε το κεφάλαιο. Σήμερα όμως με την ανάπτυξη των πολυεθνικών και με την τάση της παραγωγής να ξεπεράσει την κατανάλωση, καθίσταται ολοένα και πιο εμφανής η ανάγκη μιας κεντρικής διεύθυνσης της οικονομίας. Την διεύθυνση αυτή αναλαμβάνει το κράτος ελέγχοντας ολικά την κοινωνία και επεκτείνοντας την κυριαρχία του και στην παραγωγή.
Αυτή η τάση αναδιάρθρωσης της καπιταλιστικής παραγωγής, ακολουθεί τρία παράλληλα μοντέλα με συμβατικές ομοιότητες, αλλά και εξίσου σημαντικές διαφορές με κύριο χαρακτηριστικό όμως την διαιώνιση της εκμετάλλευσης:
1. Το μοντέλο της παρέμβασης του κράτους στην παραγωγή (κρατικός παρεμβατισμός - αναπτυγμένες χώρες).
2. Η συγχώνευση της ιδιοκτήτριας και της διευθύνουσας τάξης μέσα στο κράτος (κρατικομονοπωλιακός καπιταλισμός - τρίτος κόσμος)
3. Την κρατικοποίηση της παραγωγής (κρατικός καπιταλισμός - Ρωσία κ.ά.).

ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΜΟΣ

Από τις πρώτες κιόλας ταξικές συγκρούσεις, δυο ήταν τα βασικά ρεύματα μέσα στον συνδικαλισμό: Ο μεταρρυθμιστικός (ρεφορμιστικός) και ο επαναστατικός.
Ο ρεφορμιστικός δεν βλέπει το συνδικάτο σαν όργανο των εργατών για την επανάσταση αλλά στην καλύτερη περίπτωση σαν πολιτικό όργανο της πολιτικής οργάνωσης (του κόμματος) που προωθεί κατ’ αυτόν την αλλαγή (μαρξισμός-σοσιαλισμός). Αφαιρώντας λοιπόν από το συνδικάτο αυτό τον βασικό (κατά τη γνώμη μας) ιστορικό του ρόλο, το καθιστά ένα διαιτητικό μεσολαβητικό μηχανισμό, ένα τραστ που ρυθμίζει την τιμή και τις συνθήκες αγοραπωλησίας της εργατικής δύναμης. Αυτό έχει σαν συνέπεια στο μοντέλο οργάνωσης που προτείνει ο ρεφορμιστικός συνδικαλισμός, να μη δίνει κάποια αντι-ιεραρχική πλατφόρμα για το μέλλον αλλά να διατηρεί τις εξουσιαστικές (κατακόρυφες) οργανωτικές μορφές του καπιταλισμού.
Αυτές οι μορφές στηρίζονται στην ιεραρχία και στην αντιπροσώπευση. Στην έλλειψη κάθε αυτονομίας και στη συγκεντρωτική διαδικασία λήψης αποφάσεων απ’ την κορυφή. Ακόμα αυτές οι οργανωτικές μορφές καταργούν κάθε δικαιοδοσία των οργανώσεων της βάσης και τις καθιστούν φερέφωνα των αποφάσεων της κεντρικής διοίκησης. Η κεντρική διοίκηση αποφασίζει για εκτονωτικούς περιπάτους και προαναγγελλόμενες απεργίες - έτσι δεν κινδυνεύει η επιχείρηση - δίνοντας την ευχέρεια στ’ αφεντικά ν’ αποθηκεύσουν μεγάλες ποσότητες προϊόντων (στοκ). Στην σημερινή φάση ανάπτυξης του κεφαλαίου, σε πολλές περιπτώσεις ο ρεφορμιστικός συνδικαλισμός και τα θεσμοποιημένα συνδικάτα ενσωματώνονται στο κράτος αποτελώντας συστατικά του μέρη (ΣΥΝΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ, ελληνική πραγματικότητα).
Στην Ελλάδα μπορούμε να πούμε ότι δεν υπάρχει παράδοση επαναστατικού συνδικαλισμού. Το συνδικαλιστικό κίνημα. το μονοπωλούν οι εκάστοτε ρεφορμιστικές παρατάξεις (κυβερνητικές – μαρξιστικές). Το μοναδικό ουσιαστικά συνδικάτο (η Γ.Σ.Ε.Ε.) είναι ένας θεσμοποιημένος μηχανισμός-παρακλάδι, του Υπουργείου Εργασίας που καθορίζει τα πράγματα στον κόσμο της εργασίας μέσα από ένα παρασκηνιακό κλίμα. Οι επιμέρους κλαδικές, ομοιοεπαγγελματικές οργανώσεις δεν έχουν ουσιαστική πρόσβαση στους εργαζόμενους και. περιλαμβάνουν μόνον τα μέλη των τριών κύριων
παρατάξεων που δρουν σ’ αυτές (ΑΕΜ, ΕΣΑΚ-Σ, ΠΑΣΚΕ). Η όλη λειτουργία αυτών των οργανώσεων συνίσταται σ’ αυτή την διαδικασία: μια φορά το χρόνο η βάση καλείται να εκλέξει Δ.Σ. Από κει και πέρα αυτά αποφασίζουν και η βάση εκτελεί. Αυτά αποφασίζουν τις απεργίες και η βάση υπακούει. Όποτε αυτά κρίνουν αναγκαίο καλούν τη βάση σε συσκέψεις όπου τους εκθέτουν την πολιτική τους.
Αυτή η κατάσταση έχει οδηγήσει σε τέτοιο τέλμα το εργατικό κίνημα ώστε σχεδόν καμιά ουσιαστική σύγκρουση δεν έχει γίνει τα τελευταία χρόνια. Οι λίγες προσπάθειες άμεσης δράσης απ’ την πλευρά των εργατών χτυπιούνται με τη βία από το κράτος και τα ρεφορμιστικά σωματεία.

ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΟΣ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗ

Αντίθετα από τον ρεφορμιστικό συνδικαλισμό, ο επαναστατικός εκφράζει την αντίληψη της αλλαγής της κοινωνίας μέσ’ από την κίνηση των επαναστατημένων μαζών. Κατά την άποψή μας, αυτή η αντίληψη δεν είναι απόρροια μιας επαναστατικής ιδεολογίας, αλλά ιστορική έκφραση της πάλης των τάξεων στο οργανωτικό πεδίο. Δηλαδή, ο επαναστατικός συνδικαλισμός δεν είναι μια θεωρία γεννημένη στα μυαλά κάποιων σοφών αλλά ένα επαναστατικό κίνημα γεννημένο από την πάλη των τάξεων.
Ο επαναστατικός συνδικαλισμός βασίζεται σε δύο πράγματα: α) στην άμεση δράση, β) στην αντιεξουσιαστική οργάνωση. Η άμεση δράση είναι η πρακτική που εξασκείται από την βάση των εργατών χωρίς μεσολάβηση διαιτητών και μεσαζόντων. Το κύριο στοιχείο της είναι η απ’ ευθείας σύγκρουση των εργατών με τ’ αφεντικά που οξύνει. τις αντιθέσεις, εξασκώντας επαναστατικούς τρόπους πάλης. Άγρια απεργία, σαμποτάζ στην παραγωγή κ.λπ. Αυτός ο τρόπος δράσης που χρησιμοποιεί ο επαναστατικός συνδικαλισμός έρχεται σε αντίθεση με τις ρεφορμιστικές μαλακίες περί διαιτησίας και του συνδικαλισμού των τριτοβάθμιων οργάνων. Ο επαναστατικός συνδικαλισμός σαν θεωρία οργάνωσης υποστηρίζει την οργάνωση των εργατών μέσα σε επίπεδα συνδικάτα που λειτουργούν βάσει των αρχών της αποκέντρωσης, της αυτονομίας, της ανακλητότητας, του πλουραλισμού.
Το επαναστατικό συνδικάτο είναι μια ομοσπονδία αυτόνομων οργανώσεων των εργατών στον τόπο παραγωγής. Αυτές οι οργανώσεις αποτελούν τις βασικές ελεύθερες δομές απ’ τις οποίες σχηματίζεται το επαναστατικό συνδικάτο. Η ελεύθερη συμμετοχή των εργαζομένων σ’ αυτά τα συμβούλια βάσης καταργεί το ρόλο του συνδικάτου σαν μεσολαβητή και τραστ της εργατικής δύναμης και το καθιστά όργανο των μαζών για την από κοινού εξάσκηση της άμεσης όρασης. Όλες οι αποφάσεις κατά συνέπεια παίρνονται από τη βάση μέσα σε συνελεύσεις των συμβουλίων βάσης και συγκεντρώνονται σε τακτικά και ευρύτερα επίπεδα από τους πάντα ανακλητούς και εναλλασσόμενους αντιπροσώπους.
Αυτό σημαίνει ότι όλες οι αρμοδιότητες στον επαναστατικό συνδικαλισμό είναι εκτελεστικές και ποτέ αποφασιστικές. Η μόνη που αποφασίζει είναι η βάση. Η λειτουργία του επαναστατικού συνδικαλισμού δεν βασίζεται στον δημοκρατικό συγκεντρωτισμό αλλά στην άμεση δημοκρατία. Δηλαδή κάθε άποψη μπορεί και έχει το δικαίωμα να προπαγανδίζεται στο κοινωνικό πεδίο ανεξάρτητα αν είναι πλειοψηφία ή μειοψηφία.
Το επαναστατικό συνδικάτο λοιπόν είναι η ελεύθερη οργάνωση των μαζών στο χώρο παραγωγής. Είναι η φυσική οργάνωση των εργατών.

ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΟΣ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΜΟΣ
ΕΡΓΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΕΙΣ
ΓΕΝΙΚΕΥΜEΝΗ ΑΥΤΟΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Για τον επαναστατικό συνδικαλισμό. δεν υπάρχουν αιτήματα, υπάρχουν απαιτήσεις. Σαν φυσική οργάνωση των εργατών έχει ένα διπλό προορισμό:
α) την προώθηση των κατακτήσεων των εργατών μέσα από την άμεση δράση και β) την προώθηση της ταξικής πάλης ενάντια στ’ αφεντικά, με τελικό στόχο την κατάργηση της μισθωτής εργασίας και της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο καθώς και την ελεύθερη οργάνωση της κοινωνίας μέσω της γενικευμένης αυτοδιεύθυνσης. Συνδυάζει αυτούς τους δυο στόχους ώστε μέσα από την καθημερινή σύγκρουση στο χώρο της παραγωγής, να ξεκαθαρίζει όλο και περισσότερο η ανάγκη για την κοινωνική επανάσταση και την γενική αυτοδιεύθυνση.
Η αυτοδιεύθυνση της παραγωγής (και της ζωής) καταργεί την ιδιοποίηση της εργασίας και της δραστηριότητας των εργαζομένων από την ιδιοκτήτρια και διευθύνουσα τάξη χειραφετώντας έτσι την εργασία και καταστρέφοντας την ουσία του εμπορεύματος που αποτελεί την βάση των σημερινών διαχωρισμένων κοινωνικών σχέσεων.
Η υπό κοινού χρησιμοποίηση του κοινωνικού πλούτου χτυπά τις αλλοτριωμένες κοινωνικές σχέσεις φέρνοντας στη θέση του τις ελεύθερες σχέσεις των ανθρώπων.
Η μισθωτή εργασία σαν πρωταρχικό ανταλλακτικό «εμπόρευμα» παύει να υφίσταται, και. την θέση της παίρνει η ελεύθερη δημιουργία, που στηρίζεται, στην αρχή του «απ’ όλους για όλα».
Κατά συνέπεια, σ’ ένα τέτοιο σύστημα εργασίας η κατανάλωση θα είναι αυτή που θα καθορίζει την παραγωγή σε αντίθεση με το σημερινό εκμεταλλευτικό σύστημα που η παραγωγή καθορίζει την κατανάλωση. Δηλαδή, η παραγωγική διαδικασία θα κρίνεται. από τις ανάγκες των ανθρώπων. Η οργάνωση της ζωής θα διευθύνεται από τους ίδιους τους παραγωγούς και θα συντονίζεται από τα συμβούλια των παραγωγών.
Μ’ αυτή την οργάνωση ζωής όπου οι αποφάσεις παίρνονται από μας και για μας, το κράτος, ο στρατός, τα σύνορα, η αστυνομία, η πατρίδα, δεν έχουν λόγο ύπαρξης και γίνονται μουσειακά είδη.
Σήμερα που ο καπιταλισμός φτάνει στο σημείο έκρηξής του, η αυτοδιεύθυνση είναι η μόνη λύση.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ.

Στην Ελλάδα ο συνδικαλισμός έχει πέσει κυριολεκτικά σ’ ένα τέλμα με αποτέλεσμα οι εργάτες να περιορίζονται. στο φάντασμα του μεσολαβητικού συνδικαλισμού που διεξάγεται παρασκηνιακά στα σαλόνια από τα Δ.Σ. των ρεφορμιστικών συνδικαλιστικών οργανώσεων. Παράλληλα, το κεφάλαιο αναδιπλώθηκε ανακαινίζοντας και συμπληρώνοντας τα μέσα καταστολής του εργατικού κινήματος (απεργοσπαστικός μηχανισμός, εργατική νομοθεσία, ΜΑΤ, διώξεις συνδικαλιστών, μαζικές απολύσεις) με αποτέλεσμα μια ανοιχτή άμεση δράση στους τόπους δουλειάς να είναι αδύνατη. . .
Σ’ αυτή την κατάσταση, η μόνη λύση είναι η προώθηση επαναστατικών ομάδων μέσα στους τόπους παραγωγής που θα συσπειρώσουν τους επαναστάτες εργάτες και σαν στόχο τους θα έχουν την προώθηση της άμεσης δράσης.
Η δράση αυτών των ομάδων πιστεύουμε ότι θα συνίσταται στα εξής πράγματα: α) Κτύπημα του ρεφορμιστικού συνδικαλισμού, ξεσκέπασμα. των παζαριών με τ’ αφεντικά. Β) Προώθηση επαναστατικών μορφών δράσης, άγριες απεργίες-καταλήψεις-σαμποτάζ παραγωγής. γ) Προπαγάνδα για λήψη αποφάσεων απ’ τους ίδιους τους εργάτες μέσω γενικών συνελεύσεων και κτύπημα του πνεύματος της αντιπροσώπευσης.
Εδώ πρέπει να διευκρινίσουμε ότι σε καμία περίπτωση αυτές οι ομάδες δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τις πραγματικές οργανώσεις των εργατών στους χώρους παραγωγής. Αυτές οι ομάδες απ’ τον ίδιο τον καθορισμό της δράσης τους, είναι οι καταλύτες της ζύμωσης για την προώθηση της ταξικής πάλης δια μέσου της άμεσης δράσης.

- ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΤΩΝ
- ΚΑΤΩ Η ΜΙΣΘΩΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ
- ΖΗΤΩ ΤΑ ΕΡΓΑΤΙΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ
- Η ΑΥΤΟΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΤΩΝ ΘΑ ΓΊΝΕΙ Ο ΤΑΦΟΣ ΤΩΝ ΚΑΠΙΤΑ-ΛΗΣΤΩΝ

ΚΙΝΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΕΝΩΣΗΣ ΑΝΑΡΧΙΚΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ

* Το κείμενο αυτό εκδόθηκε ως ξεχωριστή μπροσούρα την 1η Μάη του 1986 από την Κίνηση για τη Συγκρότηση Ένωσης Αναρχικών Εργατών. Δεν ξέρουμε όμως αν εκδόθηκε στην Αθήνα ή αλλού, ούτε και την κατάληξη της κίνησης αυτής, αν και δεν πρέπει να εκδόθηκε άλλο κείμενο από αυτήν την Κινηση. Όποιος/α έχει πληροφορίες ας τις καταθέσει.

international / mouvement anarchiste / communiqué de presse Tuesday May 04, 2021 07:21 byDiverses organisations anarchistes

Le 1er mai 1886, une grève de grande ampleur débute aux États-Unis pour demander la réduction de la journée de travail à 8 heures. La revendication principale « 8 heures de travail, 8 heures de sommeil, 8 heures de loisirs », était propagée depuis la moitié du 19ème siècle et a permis au mouvement ouvrier d’arracher une partie de son pouvoir au capital, disputant du temps pour la vie, la culture et le plaisir.

Cette grève était préparée longtemps à l’avance, le mouvement ouvrier américain l’ayant décidé dès 1884. Pour la mener à bien, des centaines d’assemblées et de rassemblements ont été organisés, des fonds ont été collectés, à une époque où l’organisation syndicale était illégale et interdite. Des manifestes et des journaux circulaient pour encourager les travailleuses et les travailleurs à se joindre à l’action.

Mais la lutte pour le travail la journée de 8 heures ne cherchait pas seulement l’obtention d’une simple réforme, elle était imprégnée d’un morceau de demain, c’était une lutte qui ouvrait la voie à une autre, à une lutte définitive pour une société de pleine égalité, sans aucune forme d’oppression. Il n’était pas non plus entendu que cette lutte devait traverser les enceintes parlementaires ou les tribunaux, il s’agissait d’une lutte d’action directe, avec un fort protagonisme populaire. La classe ouvrière se méfiait et ne croyait pas en ces institutions rusées qui pour elle n’apportaient que la faim et la répression.

Le 1er mai 1886, la grève s’avère massive, avec des mobilisations dans tout le pays et un épicentre dans la ville industrielle et populaire de Chicago. La répression policière y est très violente, s’opposant fermement à la résistance des travailleuses et des travailleurs, d’importants affrontements ont lieu faisant des morts et des blessés, dont l’un devant l’usine de l’industrielle McCormick, où se trouvaient un grand nombre de briseurs de grève faisant monter les tensions.

Face à cette répression féroce, une autre manifestation est convoquée le 4 mai sur Haymarket Square, tout ce passait sans encombre et les manifestantes et manifestants commençaient à partir quand la police attaqua sans raison apparente. C’est précisément à ce moment qu’explosa une bombe faisant un mort et plusieurs blessés dans les rangs de la police. La réaction fût brutale, ils ouvrirent le feu sur la foule encore présente et engagère par la suite une campagne de persécution et d’emprisonnement sans précédente, faisant tomber tout le poid de la justice bourgeoise sur 8 militants de première ligne et représant syndicaux anarchiste.

Le procès est un montage classiste - tout comme, des années plus tard, un autre sera monté pour Sacco et Vanzetti, deux autres militants anarchistes notables -, on y trouve faux témoins et fausses preuves, pour faire retomber toute la haine de la classe bourgeoise sur le militantisme ouvrier. Le procureur Julius Grinnel l’a lui-même formulé en ces termes : « La loi est en procès. L’anarchie est en procès. Ces hommes ont été sélectionnés parce qu’ils étaient des leaders. Ils n’étaient pas plus coupables que les milliers de leurs adeptes. Messieurs les jurés : déclarez-les coupables et vous sauverez nos institutions, notre société ! »

L’année suivante, en novembre 1887, la justice bourgeoise selle le sort des huit militants anarchistes, formulant des condamnations allant de plusieurs années de prison pour les uns et à la mort par pendaison pour les autres. Devant l’échafaud, August Fischer déclare : « Si je dois être pendu pour avoir professé des idées anarchistes, pour mon amour de la liberté, de l’égalité et de la fraternité, alors je n’ai rien à objecter. Si la mort est la peine corrélative de notre passion ardente pour la liberté de l’espèce humaine, alors je vous dis très fort : disposez de ma vie ».

Depuis 1890, le 1er mai est commémoré comme la Journée internationale des travailleuses et des travailleurs, comme une journée de grève générale contre le capital, en mémoire des martyrs de Chicago et pour les 8 heures. Une revendication que la classe ouvrière va réussir à gagner dans différents pays dans le feu des grèves et des luttes tenaces, comme en Nouvelle-Zélande et en Uruguay avant 1915 ou avec la grève de « la Canadienne » à Barcelone en 1919.

Sa signification aujourd’hui

Les 8 heures ont été conquises comme un droit dans beaucoup de pays et le 1er mai a été reconnu comme une date internationale. Cependant, aujourd’hui, des millions d’opprimé.e.s dans le monde travaillent pendant de longues et épuisantes journées dans des conditions déplorables, avec des accidents fréquents dans les ateliers et les usines qui aboutissent à de véritables tragédies, comme cela s’est encore produit récemment, et à plusieurs reprises, au Bangladesh. Le grand capital transnational a disloqué la production sur toute la planète, appauvrissant les conditions de vie et de travail de populations entières et menaçant même l’existence de notre propre planète.

Par conséquent, les 8 heures sont toujours une lutte valable, et surtout, la société dont les martyrs de Chicago et des générations de militantes et militants et de travailleuses et travailleurs ont rêvé et pour laquelle elles et ils se sont battus est plus valable que jamais. Ils portaient dans leur cœur des aspirations à la justice et à la rédemption sociale pour toute l’humanité, sachant que la confrontation contre le capital et l’État était décisive, comme elle l’est aujourd’hui ; et que d’un côté se trouvent les oppresseurs et leurs institutions et de l’autre, les classes opprimées qui saignent dans les machines, affamées, sans emploi, que le système capitaliste méprise, mais qui seront les bâtisseuses et bâtisseurs d’un monde nouveau.

Tout comme celles et ceux qui ont participé aux exploits de Chicago, celles et ceux qui viennent d’en bas aujourd’hui savent qu’il n’y a aucune justice possible dans ce système, que cet ordre social ne peut rien apporter de bon pour celles et ceux qui vivent de leur travail et tentent de survivre au jour le jour. Le capitalisme n’apporte que le malheur, la faim, la misère et la violence. C’est ce que le système fait depuis des siècles, mais au cours des trente dernières années, il a été technicisé avec une terrible bestialité. Des guerres pour le contrôle des ressources naturelles, générant le chaos dans plusieurs pays et les transformant en « États défaillants », la destruction de tout leur appareil productif, le déplacement massif de populations qui vont vivre dans des camps de réfugié.e.s, ou être transformer en migrantes et migrants désespéré-e-s à la recherche de travail et de bien-être, ceci n’étant qu’une partie de la longue liste de calamités générées par la voracité capitaliste dans son déploiement impérialiste.

Les tâches de l’anarchisme organisé

L’anarchisme, l’idéologie professée par les Martyrs de Chicago, n’est ni morte ni disparue comme l’ont prétendu diverses tendances idéologico-politiques. Au contraire, l’anarchisme a aujourd’hui le droit de démontrer que sa proposition est valable pour l’humanité, que son projet social est valable pour le présent et n’est pas une « relique du passé ». La proposition anarchiste, qui vise à construire une société où le pouvoir politique et la propriété sont socialisés et où la liberté collective est une composante essentielle de cet ordre social, est pleinement valable aujourd’hui.

Cette proposition ne peut pas être réalisée du jour au lendemain, elle doit être une construction sociale patiente, tenace, déterminée, avançant dans la lutte et l’organisation du peuple. Nous devons avancer dans cette perspective jour après jour. Cela est possible sur la base d’une insertion sociale correcte dans le cœur du peuple, parmi les classes populaires.

Il est particulièrement intéressant pour l’anarchisme organisé d’avoir une pleine influence dans ces secteurs, et notamment parmi les travaileuses et travailleurs, en renforçant et en développant les organisations syndicales et les luttes pour de meilleures conditions de travail et de salaire. Relier ces luttes et syndicats à d’autres organisations des classes opprimées et tisser une stratégie tendant à la réalisation d’un Front des Classes Opprimées, avançant dans la réalisation de plus grands espaces d’autogestion et de protagonisme de celles et ceux d’en bas, c’est ce que nous appelons la construction du Pouvoir Populaire.

Pour les peuples, tous les droits et avantages acquis l’ont été par la lutte. Les classes dirigeantes ne font pas de concessions et ne cèdent rien pour le plaisir, seule la lutte militante et unie de l’ensemble des organisations populaires est une garantie de conquêtes et d’avancées pour les opprimé-e-s. Dans cette lutte, nous, dans l’anarchisme organisé, avons une place avec notre stratégie et nos propositions concrètes, avec notre méthodologie qui met l’accent sur la construction d’un peuple fort et non d’un parti fort, comme toutes les tendances avant-gardistes.

Les aspirations à la justice et à la liberté des martyrs de Chicago descendront à nouveau dans les rues ce 1er mai, avec les peuples du monde entier dans leur lutte pour les mêmes objectifs et pour un avenir. Leurs rêves se perpétuent dans la lutte des peuples du monde entier pour le pain, le travail et la dignité, mais aussi pour une société de pleine égalité.

VIVE LES MARTYRS DE CHICAGO !
RENFORÇONS L’ANARCHISME ORGANISÉ !
VIVE CELLES ET CEUX QUI LUTTENT!
POUR LE SOCIALISME ET POUR LA LIBERTÉ !


► Signataires:
★ Federación Anarquista Uruguaya – FAU (Uruguay)
★ Federación Anarquista de Rosario – FAR (Argentine)
★ Organización Anarquista de Tucumán – OAT (Argentine)
★ Embat - Organització Llibertària de Catalunya (Catalogne)
★ Devrimci Anarşist Federasyon – DAF (Turquie)
★ Αναρχική Ομοσπονδία - Anarchist Federation (Grèce)
★ Organización Anarquista de Córdoba – OAC (Argentine)
★ Die Plattform - Anarchakommunistische Organisation (Alemagne)
★ Federación Anarquista Santiago - FAS (Chili)
★ Aotearoa Workers Solidarity Movement - AWSM (Aotearoa/Nouvelle-Zélande)
★ Coordenação Anarquista Brasileira - CAB (Brésil)
★ Libertäre Aktion (Suisse)
★ Zabalaza Anarchist Communist Front - ZACF (Afrique du Sud)
★ Alternativa Libertaria – AL/fdca (Italie)
★ Grupo Libertario Vía Libre (Colombie)
★ Workers Solidarity Movement - WSM (Irlande)
★ Anarchist Communist Group - ACG (Grande Bretagne)
★ Melbourne Anarchist Communist Group - MACG (Australie)
★ Organisation Socialiste Libertaire – OSL (Suisse)
★ Union Communiste Libertaire (France)

france / belgique / luxembourg / la gauche / article de fond Tuesday May 04, 2021 06:53 byUnion Communiste Libertaire
featured image
Cortège anticapitaliste à Orléans, 1er mai 2021

Malgré un contexte sanitaire et social plus que difficile après plus d’un an de gestion autoritaire et catastrophique de l’état français face au coronavirus, le 1er mai en France fut globalement une réussite. Ce fut l’occasion dans les différentes villes où l’UCL est implantée occasion de débattre et d’exposer nos revendications (comme en témoignent les différentes photos que nous ont fait parvenir les camarades et que nous relayons dans cet article.), particulièrement autour de la réforme de l’assurance-chômage en lien avec les occupations des travailleurs et travailleuses précaire de la culture.

Malheureusement, cette réussite sur le territoire français s’est aussi accompagnée de violences inacceptables contre le mouvement ouvrier organisé, en particulier contre la CGT. A Lyon et Nantes également, une partie des manifestant-es de ce qu’on a coutume d’appeler « le cortège de tête » a pris à partie les syndicats et les intermittent-es et précaires en lutte, allant jusqu’à prendre à parti le cortège du syndicat CGT des livreurs de Deliveroo, composé en grande partie de personnes sans papier.

A la répression policière contre le mouvement social s’ajoute cette année à des actes et des attaques inacceptable vis à vis d’une organisation syndicale.
Nous relayons ici le communiqué de l’Union Communiste Libertaire suite à ces événements et apportons par la même occasion notre entière solidarité aux camarades blessé-es et évidemment choqué-es.

A lire aussi / Read also

- Communiqué anarchiste international sur l'histoire et l'actualité du Premier Mai [English] [Ελληνικά] [Italiano]

- Comunicado del Grupo Libertario Vía Libre "Contra la precarización de la vida, fortalezcamos la lucha obrera y popular"

- Statement by Melbourne Anarchist Communist Group [Ελληνικά]

- Ταξική αντίσταση ενάντια στον νέο εργασιακό μεσαίωνα. Όλοι και όλες στους δρόμους στις 6/5!



This page has not been translated into 한국어 yet.

This page can be viewed in
English Italiano Català Ελληνικά Deutsch



Les victoires de l

Les victoires de l'avenir naîtront des luttes du passé. Vive la Commune de Paris !

Sun 09 May, 00:33

browse text browse image

177033866_289339689395814_8814054742921229380_n.jpg imageΗ επανάσταση του 182... May 05 20:39 by Αναρχικοί Αναργύρων–Καματερού 0 comments

genefaf_26e9da.png imageL’appel des généraux ou le fascisme en embuscade May 05 04:12 by bast 0 comments

first_may.jpg image1η Μάη 1886-1986: Ένας αιών ... May 04 19:07 by Για τη Συγκρότησης Ένωση Αναρχ. Εργατών 0 comments

1er_mai_fr2.jpg image★ Déclaration internationale pour le 1er Mai ★ May 04 07:21 by Diverses organisations anarchistes 0 comments

premier_mai_ucl_1_orlans.png imagePremier Mai : Un coup porté contre l’un·e d’entre nous est un coup porté contre nous tou·t... May 04 06:53 by Union Communiste Libertaire 0 comments

179972969_388501498889428_7740708459301923117_n.jpg imageΌλοι και όλες στο ... May 03 20:33 by Αναρχική Ομοσπονδία 0 comments

_117840122_mediaitem117839610.jpg imageA Statement about Kill the Bill May 03 18:09 by A few members of Haringey Solidarity Group 0 comments

181472251_2847728105447489_2795519133014695161_n.jpg imageΔιεθνής ανακοίνω... May 02 20:22 by Αναρχοκομμουνιστικές οργανώσεις 0 comments

photo_20210427_073216.jpg imageStatement on International Workers Day 2021 May 02 05:40 by Anarchist communist organisations 0 comments

textDichiarazione Sulla Giornata Internazionale Dei Lavoratori E Delle Lavoratrici 2021 May 02 05:06 by Varie organizzazioni anarchiche 0 comments

1_de_mayo_2021.jpeg imageContra la precarización de la vida, fortalezcamos la lucha obrera y popular. Comunicado 1 ... May 01 22:56 by ViaLibre 0 comments

tumblr_pkv2l8tbjs1xrhrgmo1_1280_1.jpg imageΕργατική Πρωτομα... May 01 21:24 by Melbourne Anarchist Communist Group 0 comments

179551862_10225905121639938_2603223508020675646_n.jpg image1η Μάη: Γιατί δεν ήτ... May 01 07:32 by Dmitri 0 comments

tumblr_pkv2l8tbjs1xrhrgmo1_1280.jpg imageMay Day 2021 May 01 07:28 by Melbourne Anarchist Communist Group 0 comments

evento_1_de_mayo.png imageForo Internacional: Perspectivas Libertarias sobre las luchas obreras actuales Apr 30 08:59 by ViaLibre 0 comments

588be869c79fcdee083d3fb7d9611a7b.png image1η Μάη: Δεν είναι αρ... Apr 29 19:06 by ΕΣΕ Ρεθύμνου 0 comments

8c07dd90591d9c546bd350e72bcc62d8.png imageGreece: Update on Amygdaleza Detention Centre Apr 29 19:02 by Assembly of the Initiative 0 comments

flyer_28_de_abril.jpg imageEn torno al paro nacional del 28 de abril Apr 28 08:56 by ViaLibre 0 comments

178919461_295563808732822_8581740024337742455_n.jpg imageGreece: Migrant women lives matter! Apr 27 20:21 by Solidarity With Migrants Assembly 0 comments

distant.jpg imageMovie Review: ‘TWO DISTANT STRANGERS’ (2020) Apr 26 13:51 by LAMA 0 comments

safe_image.jpg imageA National Myth Apr 25 20:08 by Melbourne Anarchist Communist Group 0 comments

beehive.jpg imageWellington Climate Strike Report Apr 23 19:22 by AWSM 0 comments

image.jpg imageDialogues with David Graeber: Anarchy--In a Manner of Speaking Apr 23 08:39 by Wayne Price 0 comments

kropotkinmobile.jpg imageThe Quote Of the Day - P. Kropotkin Apr 22 22:39 by Ilan Shalif 0 comments

strike.jpg imageVictory To The Wellington Bus Drivers Strike! Apr 22 21:14 by AWSM 0 comments

wrong.jpg imageThe Christchurch Call...Wrong Number Apr 22 10:47 by Pink Panther 0 comments

navy1280x640.jpg imageΟι ΗΠΑ στην παγίδ ... Apr 19 19:53 by Dmitri 0 comments

whatsapp_image_20210309_at_10.54.jpeg imageBalance del 8 de marzo de 2021 Apr 15 09:09 by ViaLibre 0 comments

encuentro_crata_coyuntura_al.jpeg imageEncuentros Ácratas: Análisis de coyuntura de América Latina para 2021 Apr 14 00:03 by ViaLibre 0 comments

emvoliasmos1024x640.jpg imageΤα εμβόλια Apr 13 17:26 by MACG 0 comments

more >>
© 2005-2021 Anarkismo.net. Unless otherwise stated by the author, all content is free for non-commercial reuse, reprint, and rebroadcast, on the net and elsewhere. Opinions are those of the contributors and are not necessarily endorsed by Anarkismo.net. [ Disclaimer | Privacy ]