Peter Kropotkin's meesterwerk De verovering van het brood

De verovering van het brood is gericht op het gewone volk waarvoor socialistische ideeën nieuw zijn, en niet om te voorzien in de behoefte aan discussie tussen militanten. Zelfs de manier waarop hij eenvoudig de anarchistisch communistische revolutionaire aandrang samenvat in de frase "eis het recht voor ieders welzijn" toont de didactische aard van het boek.

---

Boekbespreking: Peter Kropotkin's meesterwerk

De verovering van het brood

Dit boek is niet nieuw in enige boekwinkel: het verscheen voor het eerst in 1892, en was gebaseerd op een serie van artikelen die is geschreven door P. Kropotkin, toen een leidend figuur van de anarchistische beweging, voor de Franse revolutionaire pers tijdens de jaren '80 van de negentiende eeuw. Het is invloedrijk geweest zoals weinig andere dat zijn geweest, en ondanks dat het meer dan 100 jaar geleden is geschreven, zijn veel van de argumenten eruit nu nog verbazingwekkend van belang. Het eerste ding dat je opvalt aan het boek is de eenvoudigheid van de argumenten: de schrijver omschrijft duidelijk de basis van het anarchistisch communisme, zonder terug te vallen op vaagheden die, gewoonlijk, het gebrek aan argumenten verbergen.

De verovering van het brood is gericht op het gewone volk waarvoor socialistische ideeën nieuw zijn, en niet om te voorzien in de behoefte aan discussie tussen militanten. Zelfs de manier waarop hij eenvoudig de anarchistisch communistische revolutionaire aandrang samenvat in de frase "eis het recht voor ieders welzijn" toont de didactische aard van het boek.

In deze taal en met goed geinformeerd bewijs geeft hij aan (120 jaar geleden!) dat, objectief gezien, de voorwaarden om een anarchistische maatschappij te creëren, een maatschappij die ieders welzijn garandeert, niet een utopische droom is, maar een werkelijke mogelijkheid, dankzij de vooruitgang in de wetenschap en de technologie. Hij geeft aan hoe de maatschappij zo veel rijkdom heeft gecreëerd, maar helaas, vanwege het bestaan van een krankzinnige kapitalistische, statelijke en klassen maatschappij, wordt deze rijkdom volledig verspild en op een volledig ongelijke wijze verdeeld.

Om deze onrechtvaardigheid op te lossen en dit slecht functionerende systeem te vervangen biedt Kropotkin het anarchisme als een oplossing aan. Dit betekent de socialisatie en collectivisatie van eigendom en goederen uit de handen van de bende van kapitalisten die rijk zijn geworden over de ruggen van de arbeiders en ze ten dienste te stellen van de gehele maatschappij en niet van een bevoorrechte elite; om de produktie te reorganiseren om de behoeften van de maatschappij te vervullen, en niet de winst; om de maatschappij van onderop te reorganiseren, met basis democratie, in plaats van dat een elite van politici in een regering voor ons allemaal beslist.

En zo, door het brood te veroveren, een geheel nieuwe fase in de geschiedenis van de mensheid te openen op het gebied van de kunst, het onderwijs, de wetenschap enz., want het doel van de revolutie gaat niet alleen over materiële dingen, maar ook over het veranderen van de manier waarop we leven.

Hij bespreekt ook op een intelligente en hartstochtelijke wijze het onderscheid tussen intellectuele arbeid en arbeid met de handen, de decentralisatie van de industrie, de imperialistische verhoudingen tussen industriële landen en degenen die de grondstoffen leveren en de tegenstelling tussen het platteland en de steden.

Dit boek geeft, hoewel het niet gaat over de praktische kwesties waar degenen die zich organiseren om de maatschappij te veranderen mee zitten en niet gaat over de vele problemen waarmee iedere revolutie te maken krijgt (tekorten in de produktie, internationale boycot enz.), een helder verslag van de immense mogelijkheden van sociale verandering en vormt een aanzet om het leven te veranderen.

Door Paddy Rua

---

*Deze bladzijde is van de afgedrukte versie van het Ierse anarchistische blad 'Workers Solidarity', No.85.