Francesco Carmagnola

indonesia / philippines / australia | history of anarchism | review Sunday September 09, 2007 12:04 by Peter Sheldon

Αναρχικός και αντιφασίστας

Σύντομη βιογραφία του Ιταλοαυστραλού αναρχικού και αντιφασίστα Francesco «Frank» Carmagnola.

Στις 27 Φεβρουαρίου 1986, ο Frank Carmagnola πέθανε στο Σίδνεϊ σε ηλικία 86 χρόνων, αφού υπέφερε αρκετά από τον καρκίνο επί μήνες.

Γεννήθηκε το 1900 στην επαρχία της Vicenza, της βόρειας Ιταλίας και αναμείχθηκε στο αναρχικό κίνημα σε νεαρή ηλικία. Υπηρέτησε τη στρατιωτική του θητεία στη Bologna όπου συμμετείχε αρκετά ενεργά στο τοπικό κίνημα της περιόδου του κινήματος των καταλήψεων των εργοστασίων και τη γενικότερης κοινωνικής εξέγερσης (αρχές δεκαετίας 1920).

Για τη δραστηριότητά του αυτή καθώς και για την προπαγάνδα του στις τάξεις του στρατεύματος, ο στρατός τον τοποθέτησε σε ένα ειδικό τμήμα όπου είχαν καταταχθεί οι πολιτικά «ύποπτοι». Μετά την απόλυσή του από το στρατό, άρχισε να συμμετέχει ξανά σε εργατικές απεργίες και κινητοποιήσεις στην γενέτειρά του, σε αντιφασιστικές κινητοποιήσεις, μέχρι που, τελικά, αναγκάστηκε να μεταναστεύσει στην Αυστραλία το 1922.

Στην Αυστραλία εργάστηκε, αρχικά, στην κοπή ζαχαροκάλαμων στο βόρειο Queensland, ενώ μετέπειτα εργάστηκε σε διάφορα εργοστάσια στο Σίδνεϊ και τη Μελβούρνη. Με τον ερχομό του στην Αυστραλία, ο Frank αναμείχθηκε σοβαρά και δραστήρια στην αντιφασιστική δραστηριότητα στους κόλπους των Ιταλών κομμουνιστών μεταναστών. Με μια ομάδα αρκετά αφοσιωμένων συντρόφων, αρκετοί από τους οποίους ήταν αναρχικοί, αντιμετώπιζε ενεργητικά τους φασίστες που δρούσαν επίσης στους κόλπους της ιταλικής παροικίας. Η δραστηριότητα αυτή είχε ως αποτέλεσμα παρενοχλήσεις από την αυστραλιανή αστυνομία η οποία λάμβανε, επίσης, οδηγίες, για σύλληψη και απέλαση του Carmagnola και των συντρόφων του, εκ μέρους της ιταλικής αστυνομίας.

Ο Carmagnola προσπάθησε, επίσης, να δημιουργήσει μια σθεναρή αντιφασιστική παρουσία φέρνοντας σε επαφή τους Ιταλούς αντιφασίστες, κομμουνιστές και αναρχικούς, με κύκλους της γενικότερης αυστραλιανής αριστεράς. Αν και έως ένα βαθμό το σχέδιό του αποδείχθηκε επιτυχημένο, ωστόσο ο ίδιος διατήρησε την αναρχική του κατεύθυνση. Πάντα παρουσίαζε και προωθούσε τις αναρχικές του πεποιθήσεις τόσο σε ομιλίες όσο και κείμενά του στις εφημερίδες που κυκλοφόρησε ο ίδιος στην Αυστραλία όπως την «Il Risveglio» («Η Αφύπνιση») και ειδικότερα την «La Riscossa» («Η Εξέγερση») 1929-33. Αντιστάθηκε σε απόπειρες των Κομμουνιστικού Κόμματος Αυστραλίας και Ιταλίας να θέσουν υπό τον έλεγχό τους διάφορες πρωτοβουλίες. Ήταν αρκετά εχθρικός προς την ΕΣΣΔ και την ανέφερε πάντα ως μια νέα τυραννία, έναν «κόκκινο φασισμό», ενώ διακήρυσσε πάντα ότι οι αντιφασιστικοί και εργατικοί αγώνες έπρεπε να ενοποιήσουν ολόκληρη την εργατική τάξη ανεξάρτητα από κομματικές πεποιθήσεις.

Η πιο σπουδαία αντιφασιστική του πρωτοβουλία ήταν η ίδρυση της Λέσχης Mateotti (Mateotti Club) στη Μελβούρνη το 1927, της οποίας έγινε γραμματέας. Η Λέσχη αυτή αποδείχθηκε μεγάλη κοινωνική, πολιτική και πολιτιστική επιτυχία κυρίως εξαιτίας των δικών του πρωτοβουλιών και ενεργητικότητας. Με τη διάλυση της Λέσχης, εξαιτίας της μεγάλης κρίσης του 1930, επέστρεψε στο βόρειο Queensland, όπου σημειώθηκε ίσως η μεγαλύτερη και πιο αξιοσημείωτη συνεισφορά του στους εργατικούς αγώνες στην Αυστραλία, μιας και καθοδήγησε τη μεγάλη απεργία των κοπτών ζαχαροκάλαμου στο Ingham το 1934. Αναγκάστηκε, όμως, να επανέλθει στη Μελβούρνη μετά το μποϋκοτάζ των αφεντικών στο Queensland.

Από το 1936 επιδόθηκε εκ νέου στην αντιφασιστική προπαγάνδα. Το 1938 οργάνωσε στη Μελβούρνη τη διανομή αντιφασιστικών φυλλαδίων στα ιταλικά πλοία που αγκυροβολούσαν στο λιμάνι. Οι ναύτες του στρατιωτικού πλοίου «Montecuccoli», επιτέθηκαν άγρια σ’ έναν Ιταλό οδηγό ταξί νομίζοντας ότι ήταν ο Carmognola. Η επίθεση αυτή ξεσήκωσε τα αντιφασιστικά στοιχεία της ιταλικής παροικίας και δύο μέρες αργότερα έγινε μια διαδήλωση 12.000 περίπου ατόμων, στην οποία μίλησε ο Frank Carmognola.

Με το ξέσπασμα του πολέμου και με αφορμή τη συμμαχία της Ιταλίας με τον Χίτλερ, οι περισσότερες δραστηριότητές του είχαν στόχο να πειστούν οι δύσπιστοι Αυστραλοί ότι δεν ήσαν φασίστες όλοι οι Ιταλοί μετανάστες. Αρκετοί Ιταλοί συνελήφθησαν τότε και στάλθηκαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης στα ενδότερα ως εχθροί. Η κυβέρνηση όμως, έβαλε μαζί στα ίδια στρατόπεδα φασίστες και αντιφασίστες και το 1942 ο Ιταλός μετανάστης Francesco Fantin, αναρχικός και φίλος του Frank, ξυλοκοπήθηκε άγρια μέχρι θανάτου από φασίστες συγκρατούμενούς του.

Μετά τον πόλεμο και καθώς γερνούσε και ήταν άρρωστος, ο Frank άρχισε να αποσύρεται σταδιακά από την ενεργό δράση. Ωστόσο, παρέμεινε πιστός στις αναρχικές ιδέες.

Στα τελευταία χρόνια της ζωή του ευχαριστιόταν να έρχεται σε επαφή με νέους οι οποίοι ενδιαφέρονταν γι’ αυτόν, το παρελθόν του και γενικά τις πολιτικές του απόψεις. Ο ίδιος, ανεξάρτητος και ενεργητικός, διέθετε μέχρι τέλος ένα ανοιχτό και κριτικό μυαλό. Αν και δεν μπορούσε να εξηγήσει γιατί τόση πολύ προπαγάνδα και δράση από τους αγωνιστές της γενιάς του έφεραν τόσο λίγα αποτελέσματα, δεν κάμφθηκε από αυτό. Ένα χρόνο πριν πεθάνει είπε σε επισκέπτες στο σπίτι του (στο προάστιο Camden. κοντά στο Σίδνεϊ) ότι οι πολιτικοί του αγώνες ήταν μια ευχάριστη ασχολία στη ζωή του. Η σκυτάλη τώρα περνούσε σε μας τα «δισέγγονα».

Ο Frank τάφηκε όπως επιθύμησε, χωρίς παπάδες και προσευχές, αλλά με τις μαύρες σημαίες της ελευθερίας και το ιταλικό αναρχικό τραγούδι «Addio Lugano Bella». Εξακολουθούμε να τον θυμόμαστε ως ένα από τα παραδείγματά μας.

* Το κείμενο αυτό γράφτηκε από τον Peter Sheldon και δημοσιεύτηκε στο τεύχος 26, Απρίλης-Μάης 1986, του αναρχοσυνδικαλιστικού περιοδικού του Σίδνεϊ «Rebel Worker». Έχει, επίσης, αναδημοσιευτεί και σε αυστραλιανές αναρχικές ιστοσελίδες. Ελληνική μετάφραση «ούτε θεός-ούτε αφέντης», 7 Σεπτέμβρη 2007.