«Ελευθερία ανάπηρη πάλι σου τάζουν»

Διεθνή | Θρησκεία | Γνώμη / Ανάλυση Sunday December 17, 2006 16:17 by Κώστας Δεσποινιάδης kdespiniadis at yahoo dot gr

Κοινό χριστιανικό μέτωπο κατά Ισλάμ;

* Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Παρασκήνιο» Θεσσαλονίκης στις 15 Δεκέμβρη 2006

Έγραφα την προηγούμενη εβδομάδα ότι τρία περιστατικά που συνέβησαν τους τελευταίους μήνες (τα σκίτσα του Μωάμεθ σε μια δανέζικη, ακροδεξιά εφημερίδα, οι δηλώσεις του Πάπα ενάντια στο Ισλάμ και η επίσκεψή του στον Ορθόδοξο Πατριάρχη) σηματοδοτούν μια απόπειρα συγκρότησης ενός κοινού (χριστιανικού) μετώπου απέναντι στο Ισλάμ.

Θα ήθελα σήμερα να σχολιάσω κάπως εκτενέστερα το πρώτο από αυτά, γιατί κατά τη γνώμη μου κρύβει και μία ακόμα παράμετρο.

Κατ’ αρχάς πρέπει να ξεκαθαρίσω ότι, συμφωνώντας με τον Βανεγκέμ, πιστεύω πως «τίποτα δεν είναι ιερό, όλα μπορούν –και πρέπει- να λεχθούν». Συνεπώς καμιά θρησκεία, κανένα ιερατείο και κανένα κοσμοείδωλο δεν πρέπει να βρίσκεται στο απυρόβλητο. Η ένστασή μου σχετικά με τα σκίτσα που γελοιοποιούσαν των Μωάμεθ έγκειται αλλού. Θεωρώ ότι κάθε σκέψη αιρετική, «βλάσφημη» ή απλώς ενοχλητική προσφέρει κάτι όταν θίγει «οικεία κακά» και όταν εισάγει «καινά δαιμόνια» στην κοινωνία όπου ζει αυτός που τη διατυπώνει. Το να καταγγέλλουμε εκ του ασφαλούς καταπιεστικά καθεστώτα, σκοταδιστικές θρησκείες και ολοκληρωτισμούς που βρίσκονται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, ενώ ταυτόχρονα δεν λέμε λέξη για την καταπίεση που ασκούν τα δικά μας καθεστώτα καθώς και για τις καθ’ ημάς σκοταδιστικές πρακτικές των ιερατείων, είναι το λιγότερο υποκριτικό.

Ένα παράδειγμα: Οι Δυτικοί υπεραμύνθηκαν της γελοιοποίησης του Μωάμεθ (θεωρώντας την ελευθερία έκφρασης απαραβίαστο και θεμελιώδες δικαίωμα του ευρωπαϊκού πολιτισμού) και ταυτόχρονα συζητάνε ή θεσπίζουν νόμους με τους οποίους θεωρείται «εγκωμιασμός τρομοκρατικής πράξης» οποιαδήποτε σκέψη εναντιώνεται στον παραλογισμό της τρομοκρατο-υστερίας που έχει κυριεύσει τη Δύση μετά την 11η Σεπτεμβρίου, τρομοκρατο-υστερία που φτάνει στο σημείο να δολοφονεί κάποιον στο Μετρό του Λονδίνου όχι μόνο χωρίς κανένα τεκμήριο ενοχής, αλλά ούτε καν ένδειξη ενοχής, μόνο και μόνο γιατί στα μάτια των αστυνομικών φαινόταν αρκετά μελαχρινός και μάλλον άραβας. Ένα δεύτερο παράδειγμα: ενώ είναι εύκολο να καταγγείλει κανείς τους φονιάδες-των-λαών-αμερικάνους (και σωστά πράττει), είναι κομματάκι δύσκολο να μιλήσει για το ελληνικό κράτος που συμπεριφερόμενο ως μικροϊμπεριαλιστική δύναμη και ως τσιράκι ακριβώς αυτών των-φονιάδων-των-λαών, έχει απλώσει στρατεύματα σε πέντε-έξι χώρες του πλανήτη (συγγνώμη, ξέχασα· αυτές είναι ειρηνευτικές αποστολές του ΝΑΤΟ) και έχει αλώσει επιχειρηματικά τα Βαλκάνια (συγγνώμη, πάλι ξέχασα· αυτή είναι η ελεύθερη οικονομία της αγοράς).

Και ένα τρίτο παράδειγμα: ενώ διάφοροι καταγγέλλουν συχνά-πυκνά στα ΜΜΕ την καταπίεση που ασκεί το καθεστώς της Τουρκίας στους Κούρδους, όπου και μόνο η αναφορά σε κουρδική εθνότητα συνεπάγεται φυλάκιση (και πράττουν σωστά όταν παρακινούνται από σεβασμό στα δικαιώματα των μειονοτήτων και όχι απ’ τη λογική «ο εχθρός του εχθρού μου, φίλος μου»), μόλις κάποιος –συγκεκριμένα ο συγγραφέας Θανάσης Τριαρίδης, πέρυσι στην εφημερίδα Μακεδονία- γράψει ότι υπάρχουν κάποιοι συμπολίτες μας που θεωρούν τους εαυτούς τους εθνικά Μακεδόνες και μιλάνε μια γλώσσα που τη θεωρούν Μακεδονική, τότε αυτός εκδιώκεται από την εφημερίδα, κατασυκοφαντείται δεξιά και αριστερά ως πράκτορας, το κείμενό του δεν δημοσιεύεται και δεν βρίσκεται ούτε ένας απ’ τους διαπρύσιους «υπερασπιστές της ελευθερίας του λόγου», οι οποίοι κατακλύζουν τα ελληνικά ΜΜΕ, να υπερασπιστεί και το δικαίωμα του (όποιου) Τριαρίδη στην ελευθερία του λόγου. Θα μπορούσα να συνεχίσω για πολύ ακόμα τον κατάλογο των σχετικών παραδειγμάτων, αλλά ο χώρος δεν περισσεύει.

Κλείνοντας θα κάνω ένα μόνο σχόλιο ακόμα. Από την εποχή του Σωκράτη έχει οριστεί με τον πλέον χαρακτηριστικό τρόπο ο ρόλος του (καλώς εννοούμενου) διανοουμένου: είναι αυτός που σαν την αλογόμυγα τσιμπάει και ξυπνά το ράθυμο άλογο της Πόλης. Στις μέρες μας η έννοια του διανοουμένου έχει φτάσει (και δικαίως ίσως) να σημαίνει κάτι το σχεδόν υβριστικό. Οι διανοούμενοι έπαψαν να είναι οι ενοχλητικές αλογόμυγες που ξυπνούσαν τη ράθυμη Πόλη (και για αντάλλαγμα τους πότιζαν κώνειο ή τους έκαιγαν στην πυρά) και έχουν γίνει οι πλαδαροί κηφήνες που συνωστίζονται στα πανεπιστήμια, που είναι απασχολημένοι με το πώς θα ξεκοκαλίσουν τα διάφορα κονδύλια, πώς θα γίνουν σύμβουλοι και συμβουλάτορες, πώς θα μπουν σε επιτροπές, think tanks και δεν συμμαζεύεται, διαγωνιζόμενοι μεταξύ τους για το ποιος θα απολογηθεί με μεγαλύτερη ευγλωττία για την επικρατούσα απάτη.

Κώστας Δεσποινιάδης