user preferences

Το σύγχρονο σχολείο του 1900 στην Ισπανία

category Ιβηρική | Αναρχική Ιστορία | Γνώμη / Ανάλυση author Thursday November 01, 2012 12:18author by Dmitri - 1 of Anarkismo Editorial Group Report this post to the editors

Ο Φερέρ και το Μοντέρνο Σχολείο στη Βαρκελώνη

Ένα ντοκιμαντέρ για τη ζωή και το έργο του Ισπανού αναρχικού παιδαγωγού Φρανθίσκο Φερέρ υ Γκουάρδια. Ο Φερέρ (1859-1909) ίδρυσε το Μοντέρνο Σχολείο στη Βαρκελώνη στις αρχές του 20ού αιώνα, ένα σχολείο βασισμένο στις ελευθεριακές ιδέες. Αργότερα κατηγορήθηκε ως υποκινητής της λεγόμενης «Τραγικής Εβδομάδας» (λαϊκή εξέγερση στη Βαρκελώνη τον Ιούλιο του 1909) και εκτελέστηκε, παρόλες τις αντιδράσεις και κινητοποιήσεις.

fe.jpg

Εκατόν δεκατρία χρόνια πέρασαν από τότε που το κράτος δολοφόνησε τον Φρανσίσκο Φερέρ. Το κείμενο αυτό γράφτηκε σαν αφιέρωμα στο έργο και την προσωπικότητα του.

Η εκπαίδευση σημαίνει σήμερα δαμάζω , εκπαιδεύω , εξημερώνω. Έχει μια και μόνο πολύ συγκεκριμένη ιδέα και θέληση , να κάνει τα παιδιά να συνηθίσουν στην υπακοή , να πιστεύουν και να σκέφτονται ακολουθώντας τα κοινωνικά δόγματα που επικρατούν . Δεν ενδιαφέρεται να υποστηρίξει την αυθόρμητη ανάπτυξη των ικανοτήτων του παιδιού , δεν το αφήνει ελεύθερο να αναπτύξει τις φυσικές του ανάγκες , τις πνευματικές και ηθικές. Πρόκειται μόνο να τους επιβάλει μια διαφορετική σκέψη έτσι ώστε να διατηρηθεί για πάντα το σημερινό καθεστώς , θέλει να δημιουργήσει ένα άτομο στενά προσαρμοσμένο στον κοινωνικό μηχανισμό. Επαναλαμβάνω το σχολείο δεν είναι τίποτα άλλο από ένα όργανο καταπίεσης στα χέρια των κυβερνώντων. Αυτοί δε θέλησαν ποτέ την ανύψωση του ατόμου , αλλά τις υπηρεσίες του , γι αυτό είναι μάταιο να ελπίζεις στα κατασκευασμένα από την εξουσία σχολεία»

«Εμείς θέλαμε ανθρώπους ικανούς να καταστρέφουν, να ανανεώνουν συνεχώς το περιβάλλον και να ανανεώνουν τους εαυτούς τους. Ανθρώπους των οποίων η δύναμη υπάρχει στην Ανεξαρτησία του πνεύματος, που δεν υποτάσσονται ποτέ και σε τίποτα, πάντοτε έτοιμοι να δεχτούν το καλύτερο, ευτυχισμένοι με το θρίαμβο των νέων ιδεών, έτοιμοι να ζήσουν πολλές ζωές σε μία μόνο».

================

«Έχω την πρόθεση να ιδρύσω στην πόλη σας ένα σχολείο χειραφέτησης, που θα έχει σκοπό να βγάλει από τα κεφάλια των ανθρώπων ό,τι τους διχάζει (θρησκεία, ψεύτικες ιδέες για την ιδιοκτησία, την πατρίδα, την οικογένεια κλπ.) για να κατακτήσουν την ελευθερία.»

Αυτά αναφέρει ο Francisko Ferrer I Guardia (1859-1909) σε μια επιστολή του σε έναν φίλο του Ισπανό κατά τη διάρκεια της υποχρεωτικής του εξορίας στο Παρίσι. Η εξορία του οφείλεται σε σχέδιο εξόντωσης που εφάρμοσε η ισπανική κυβέρνηση εναντίον των ελευθεριακών επαναστατών, που πρωταγωνιστούσαν τότε στους κοινωνικούς, πολιτικούς, αντιπολεμικούς κι αντιεκκλησιαστικούς αγώνες.

Στο Παρίσι ο Φερέρ βρέθηκε με τους αναρχικούς αγωνιστές Sebastien Faure, Jeane Grave, Charles Melato και στα τέλη του 19ου αιώνα καλλιέργησε και ανέπτυξε τις ελευθεριακές και παιδαγωγικές του αντιλήψεις. Στα χρόνια της εργασίας, της μελέτης και των πολλών ταξιδιών γνωρίσθηκε και συναναστράφηκε με τους Paul Robin (ψυχή του ελευθεριακού σχολείου Cempui), Luigi Fabri, Luigi Molinari και Elisee Reclus, με τους οποίους προχώρησε και εμβάθυνε στις εκπαιδευτικές του απόψεις.

Γεννήθηκε στην Αλέγια της Βαρκελόνης. Νέος εργάστηκε ως ελεγκτής σε ένα τρένο για να μπορεί να βοηθάει τους πολιτικούς πρόσφυγες που διέσχιζαν τα σύνορα και στη συνέχεια μπήκε στη μασονική στοά. Πήρε μέρος σε μια δημοκρατική εξέγερση και το 1886 εξορίστηκε στο Παρίσι. Εκεί αρχικά δούλεψε ως γραμματέας και αργότερα δίδαξε ισπανικά με νέες και πειραματικές μεθόδους. Το 1901 κληρονόμησε την περιουσία μιας μαθήτριάς του (Ερνεστίν Μολιέρ) και τον ίδιο χρόνο ίδρυσε το πρώτο Μοντέρνο Σχολείο στη Βαρκελόνη, που ήταν ενάντια στο κράτος και την Εκκλησία. Ήταν μικτό (αγόρια και κορίτσια μαζί) και δεν υπήρχαν απουσίες, τιμωρίες, εξετάσεις και βαθμοί. Η ολική εκπαίδευση, ο αθεϊσμός, η επιστήμη, ο ορθολογισμός και η ελευθερία ήταν τα βασικά στοιχεία της παιδαγωγικής του. Έδωσε ιδιαίτερη προσοχή στην πρακτική γνώση και γι΄αυτό τα μαθήματα γίνονταν συχνά στα εργοστάσια, στα μουσεία ή στην εξοχή. Γρήγορα το σχολείο απέκτησε 125 μαθητές. Για να εξασφαλίσει την αυτονομία του από το κράτος, το Μοντέρνο Σχολείο ήταν επί πληρωμή, αλλά ο καθένας πλήρωνε σύμφωνα με τις δυνατότητές του. Το ισπανικό τμήμα της Διεθνούς είχε ήδη αποδεχτεί την «ολική εκπαίδευση» και ο γνωστός αναρχικός Άνσελμο Λορέντζο είχε γίνει ένας από τους πιο στενούς του συνεργάτες.

Το 1905 δημιουργήθηκαν σε όλη την Ισπανία περίπου 50 τέτοια σχολεία. Την ίδια χρονιά ο Φερέρ και 1700 μαθητές κατέβηκαν τη Μεγάλη Παρασκευή σε διαδήλωση υπέρ της ελευθεριακής εκπαίδευσης. Η κυβέρνηση διέταξε το βίαιο κλείσιμό τους.

Το 1906, ενώ το κίνημα των μοντέρνων σχολείων απλωνόταν σε όλη την Ισπανία, ο Φερέρ κατηγορήθηκε ότι ήταν συνένοχος και ηθικός αυτουργός στην απόπειρα εναντίον του βασιλιά Αλφόνσο XII (31-5-1906), που έγινε από τον αναρχικό Μatteo Moral, ο οποίος είχε εργαστεί σαν μεταφραστής στο Μοντέρνο Σχολείο. Το σχολείο έκλεισε και ο Φερέρ συνελήφθη. Ύστερα από 13 μήνες στη φυλακή δικάστηκε (δεν υπήρχαν στοιχεία εναντίον του) και αθωώθηκε, κυρίως από τη διεθνή κινητοποίηση που αναπτύχθηκε υπέρ του. Μετά την απελευθέρωσή του ο Φερέρ ταξίδεψε σε όλη την Ευρώπη διαδίδοντας το μήνυμα των ελεύθερων σχολείων.

Ο Φερέρ επέστρεψε στην Ισπανία (Ιούλιος 1909) στη διάρκεια των γεγονότων της «Τραγικής Εβδομάδας» (μεγάλη εξέγερση του λαού της πόλης ενάντια στην κυβέρνηση και τον πόλεμο στο Μαρόκο). Συνελήφθη αμέσως με διαταγή της Εκκλησίας και κλείστηκε στη φυλακή με την κατηγορία ότι ήταν ένας από τους υποκινητές της εξέγερσης. Το στρατοδικείο τον καταδίκασε χωρίς αποδείξεις σε θάνατο, παρόλη την τεράστια και διάχυτη διαμαρτυρία που ξεσηκώθηκε σε ολόκληρο τον κόσμο. Στη Θεσσαλονίκη η Φεντερασιόν οργάνωσε συλλαλητήριο στο Λευκό Πύργο. Αργότερα ίδρυσε δανειστική βιβλιοθήκη και σοσιαλιστικό βιβλιοπωλείο με το όνομα “Φερέρ”.

Τον Οκτώβριο του 1909 ο Φερέρ δολοφονήθηκε στο κάστρο του Μontjuich της Βαρκελόνης. Πριν εκτελεστεί, σε ερώτηση για την τελευταία επιθυμία, απάντησε : «Θα θελα απλά αν είναι δυνατόν να μην υποχρεωθώ να γονατίσω και να μη μου δέσουν τα μάτια.» Αμέσως προτού το εκτελεστικό απόσπασμα πραγματοποιήσει το κρατικό έγκλημα, φώναξε σ’ ολόκληρη την ανθρωπότητα το ιδανικό του: «Παιδιά μου κοιτάξτε καλά. Δεν είναι δικό σας το φταίξιμο, είμαι αθώος. Ζήτω το Μοντέρνο Σχολείο! ».

Και πράγματι οι ιδέες και η πρακτική του σύγχρονου σχολείου δε χάθηκαν. Τα επόμενα χρόνια ανάλογα σχολεία δημιουργήθηκαν στην Ευρώπη, στην Αμερική, την Κίνα και την Ιαπωνία.

Η εκτέλεση του Φερέρ, όπως εκείνη των Σάκο και Βαντζέτι στις ΗΠΑ 20 χρόνια αργότερα, προκάλεσε γενική κατακραυγή. Η κυβέρνηση του συντηρητικού Μάουρα έπεσε.

Αναδημοσίευση από τον Ελευθεριακό Κόσμο
http://www.eleftheriakos.gr/node/464

Related Link: http://agrioskylo.squat.gr/148
This page can be viewed in
English Italiano Deutsch
Employees at the Zarfati Garage in Mishur Adumim vote to strike on July 22, 2014. (Photo courtesy of Ma’an workers union)

Ιβηρική | Αναρχική Ιστορία | gr

Sun 04 Dec, 08:55

browse text browse image

spainbarricade2.jpg image80 χρόνια κοινωνική ε... 16:42 Fri 22 Jul by Αναρχοσυνδικαλιστική Πρωτοβουλία Ροσινάντε 0 comments

Γιατί η ιστορία του ανθρώπου δεν έχει τέλος, είναι η ιστορία της ελευθερίας. Και μέσα σε αυτήν, οι άξεστοι εργάτες και οι ξωμάχοι αγρότες της Καταλονίας, της Αραγονίας, των Αστουριών, υπήρξαν οι πρώτοι αληθινοί ενήλικες ανάμεσά μας: Χωρίς θεό και χωρίς αφέντη.

livingutopiavivirlautopiac6bb01.gif imageΖώντας την ουτοπία 18:45 Mon 02 Apr by Dmitri 0 comments

Ένα μοναδικό ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους (90 λεπτά - στα Ισπανικά με αγγλικούς υπότιτλους), το οποίο καταγράφει την προέλευση και την εξέλιξη του ισπανικού αναρχικού κινήματος και το σημαντικό ρόλο του κατά τη διάρκεια της Ισπανικής Επανάστασης (1936-1939)

.

textΓια την 70ή επέτειο τ_... 11:51 Mon 17 Jul by s.c. 0 comments

Δύο νέες ταινίες κυκλοφορούν ήδη στο διαδίκτυο για την 70ή επέτειο της Ισπανικής Επανάστασης

imageJosé Peirats και “επαναστατικ&... Jul 31 by Dmitri (translation-editing) 0 comments

Ο Peirats διακατεχόταν από έναν ισχυρό κώδικα δεοντολογίας, ο οποίος είχε ταυτόχρονα και την ιδεολογική του προέλευση που προερχόταν από ένα οικογενειακό περιβάλλον που αποτιμούσε τη λιτότητα. Όπως παραδέχθηκε ο ίδιος, «προώθησα, λοιπόν, τον σκοπό του να μην ντροπιάσω την οικογενειακή μου παράδοση, και ο σκοπός αυτός σίγουρα δεν ήταν η ληστεία. Οι αναρχοληστές (σ.σ. anarcoatracadores”) και οι αναρχοϋπουργοι (σ.σ. anarcoministros) με είχαν πάντα στην μπούκα”.

imageΚολλεκτίβες στην Ε&#... Jul 24 by Lucien van der Walt 0 comments

Το κράτος δεν παρέχει μία εναλλακτική οδό στον καπιταλισμό ούτε ο καπιταλισμός στο κράτος. Και οι δύο αυτές δομές κοινωνικής οργάνωσης συνδέονται εσωτερικά και αλληλοσυμπληρώνονται. Δεδομένου του γεγονότος ότι καμία από τις δύο δομές δεν είναι επιθυμητή αναδύεται η ερώτηση: υπάρχει ένας τρίτος δρόμος; Η συζήτηση που προηγήθηκε για τον αναρχο-συνδικαλιστικό-ακρατικό σοσιαλισμό – προσπάθησε να δείξει τη διανοητική συνοχή, την πιθανότητα, και την επιθυμία του ως εναλλακτικής διεξόδου. Το θέμα επομένως που αντιμετωπίζουν οι σοσιαλιστές δεν είναι: “εάν ήρθε το τέλος της ιστορίας” Η πρόκληση μάλλον είναι να ανακαλύψουμε ξανά και να μάθουμε από ένα σημαντικό κομμάτι της ιστορίας, την πλούσια και ιστορικά καταξιωμένη παράδοση του αναρχοσυνδικαλισμού.

imageΟ πολλαπλός θάνατο&#... Dec 11 by Luisi 0 comments

Στις 4 τα ξημερώματα της 20ης Νοέμβρη του 1936 σταμάτησε να χτυπά η καρδιά του Μπουεναβεντούρα Ντουρούτι. Είχε τραυματιστεί θανάσιμα την προηγούμενη μέρα, το μεσημέρι, στην πρώτη γραμμή του μετώπου της Μαδρίτης. Στο πέρασμα του χρόνου, γράφτηκαν πολλές εικασίες για τις ακριβείς συνθήκες του θανάτου του. Πιθανότερη όλων είναι η εκδοχή του ατυχήματος, όταν το αυτόματο που κουβαλούσε ο Ντουρούτι ή ο συνοδός του, Μανθάνα, εκπυρσοκρότησε βρίσκοντας στο έδαφος. Η επίσημη γραμμή των CNT-FAI της περιόδου υποστήριξε την εκδοχή της -στοχευμένης ή αδέσποτης- φασιστικής σφαίρας από την παρακείμενη μάχη.

imageH ελευθεριακή εφημε&... Nov 29 by Victor Garcia 0 comments

*Αυτό το άρθρο γράφτηκε τη δεκαετία του 1970 και έχει παραληφθεί ένα τμήμα του που αναφερόταν στα αναρχικά κινήματα στην Ιαπωνία και την Ιταλία της δεκαετίας του 1970. Δημοσιεύτηκε στο «The Cienfuegos Press Anarchist Review» τεύχος 4, 1978, με τον τίτλο «Contributions to the history of anarchism “Ruta”» και ηλεκτρονικά στο http://flag.blackened.net/revolt/spain/ruta.html. Αγγλική μετάφραση από την Ισπανική: Paul Sharkey. Ελληνική μετάφραση: Ούτε Θεός-Ούτε Αφέντης, Μελβούρνη, Νοέμβρης 2015.

imageΟ Μπερνέρι στην Μον&... Nov 03 by Dmitri (republishing) 0 comments

Αυτή η ανοιχτή επιστολή – ντοκουμέντο – από τον Καμίλλο Μπερνέρι στην Φρεντερίκα Μοντσένυ1 σταλμένη τον Απρίλη του 1937 ίσος να παρουσιάζετε για πρώτη φορά σε ψηφιακή μορφή, προέρχεται από το σπάνιο βιβλίο του Ντανιέλ Γκερέν με τίτλο “Ούτε Θεός, Ούτε Αφέντης” που εκδόθηκε το 1976 από τις εκδ. Σπηλιώτη.

more >>

image80 χρόνια κοινωνική ε... Jul 22 0 comments

Γιατί η ιστορία του ανθρώπου δεν έχει τέλος, είναι η ιστορία της ελευθερίας. Και μέσα σε αυτήν, οι άξεστοι εργάτες και οι ξωμάχοι αγρότες της Καταλονίας, της Αραγονίας, των Αστουριών, υπήρξαν οι πρώτοι αληθινοί ενήλικες ανάμεσά μας: Χωρίς θεό και χωρίς αφέντη.

© 2005-2016 Anarkismo.net. Unless otherwise stated by the author, all content is free for non-commercial reuse, reprint, and rebroadcast, on the net and elsewhere. Opinions are those of the contributors and are not necessarily endorsed by Anarkismo.net. [ Disclaimer | Privacy ]