user preferences

Από την εργατική χειραφέτηση...

category Ελλάδα / Τουρκία / Κύπρος | Ιστορία (γενική) | Γνώμη / Ανάλυση author Thursday October 13, 2011 18:53author by Κατάληψη Libertatia Report this post to the editors

Μέχρι τη γενικευμένη αυτοδιαχείριση - Μέρος Γ'

Κείμενο από μπροσούρα της κατάληψης Libertatia από τη Θεσσαλονίκη.
0.jpg

Κιλελέρ 1910

Το ελληνικό κράτος πριν την προσάρτηση της Θεσσαλίας αντιτάχθηκε στα μεγάλα τσιφλίκια α) για να διασφαλίσει των εξωτερικό δανεισμό β) επειδή αποτελούσαν πηγή εσόδων από την ενοικίασή τους, κατάσταση όμως που άλλαξε άρδην. Αυτό συνέβη διότι δημιουργήθηκε μια μεγάλη κτηματαγορά στην Κωνσταντινούπολη για την οποία έδειξαν το ενδιαφέρον τους πολλοί έλληνες ομογενείς* *(Εκείνη την περίοδο το κλίμα για τις μειονότητες δεν ήταν καθόλου φιλόξενο, τα υπό δημιουργία κράτη-έθνη επέβαλαν είτε την αφομοίωση τους είτε την περιθωριοποίηση τους είτε το διωγμό τους) με αποτέλεσμα την θέση των οθωμανών να την πάρουν έλληνες μεγάλο-γαιοκτήμονες και οι κολίγοι να βρεθούν σε πολύ δεινότερη θέση από εκείνη που βρίσκονταν επί τουρκοκρατίας.

Πλέον οι έλληνες τσιφλικάδες επέμεναν ότι είχαν δικαιώματα απόλυτης κυριαρχίας σε όλη την ιδιοκτησία τους, ενώ οι καλλιεργητές - κολίγοι είχαν περιπέσει σε καθεστώς δουλοπάροικου, αφού ήταν υποχρεωμένοι να δίνουν στον τσιφλικά το 1/2 ή το 1/3 της παραγωγής, άλλα προϊόντα και ενοίκιο για τη βοσκή των ζώων τους. Σε αυτές τις φεουδαρχικές παραγωγικές σχέσεις όπου οι λίγοι δυνάστευαν τους πολλούς, φούντωσε το κοινωνικό κίνημα των κολίγων ζητώντας απαλλοτρίωση και μοίρασμα της γης. Το σύνθημα της απαλλοτρίωσης το πρόβαλαν οι ριζοσπάστες και σοσιαλιστές της εποχής όπως ο Μαρίνος Aντύπας, που το 1906 κατέβηκε στη Θεσσαλία προπαγανδίζοντας την ιδέα της απαλλοτρίωσης, με αποτέλεσμα να δολοφονηθεί από τους τσιφλικάδες στις 9/3/1907. Τους κολίγους ενέπνευσαν και οι απεργίες των Βολιωτών καπνεργατών.

Η πρώτη πράξη συνειδητοποίησης των αγροτών ήταν η δημιουργία δικών τους οργανώσεων. Αρχικά ιδρύθηκε στην Καρδίτσα ο «γεωργικός σύλλογος» ακολουθούμενος από αντίστοιχους συλλόγους στη Λάρισα και τα Τρίκαλα. Από το 1908 η Θεσσαλία ήταν ηφαίστειο έτοιμο να ξεσπάσει αφού οι αγρότες ήταν σε διαρκή κινητοποίηση. Το πρώτο μεγάλο συλλαλητήριο πραγματοποιήθηκε το Φλεβάρη του 1909 στην Καρδίτσα. Στις αρχές του 1910 ο οργασμός κινητοποίησης γενικεύεται σε όλη την περιοχή. Οι πρωτοπόροι αγρότες και μερικοί διανοούμενοι περιοδεύουν τη Θεσσαλία προπαγανδίζοντας τον αγώνα για το αγροτικό ζήτημα. Οι εξεγερμένοι αγρότες ξέσπασαν και σε πράξεις βίας κατά των τσιφλικάδων και του κράτους. Ενδεικτικό της όξυνσης των πνευμάτων ήταν η πρόθεση να κατέλθουν στο συλλαλητήριο του Μάρτη του 1910 οπλισμένοι, κάτι που αποτράπηκε με την παρέμβαση των δημάρχων, που λειτουργούσαν ως ασυνείδητοι πράκτορες των αστοτσιφλικάδων.

Ένα μικρό χρονικό

Οι κινητοποιήσεις των αγροτών του θεσσαλικού κάμπου ξεκινούν στις 27 Φλεβάρη του 1910. Στην Καρδίτσα 10.000 αγρότες διαδηλώνουν υπέρ της απαλλοτρίωσης των τσιφλικιών. Αλλά και σε άλλες πόλεις (Φάρσαλα, Τρίκαλα, Σοφάδες) οι συγκεντρώσεις ήταν μεγαλειώδεις. Γρήγορα η κατάσταση άρχισε να γίνεται ανεξέλεγκτη. Την 1η Μαρτίου εξεγερμένοι αγρότες από τα Ορφανά σταμάτησαν το τρένο για τη Λάρισα και κρατώντας όπλα απείλησαν ότι θα καταστρέψουν τη σιδηροδρομική γραμμή αν δεν ικανοποιηθούν τα αιτήματά τους. Άλλοι αγρότες στα Φάρσαλα έβαλαν φωτιά σε αποθήκες τσιφλικάδων.

Το μακελειό της 6ης Μαρτίου 1910

Επιστρέφοντας στην 6η Μαρτίου, οι κολίγοι στο σταθμό του Κιλελέρ (σημερινή κυψέλη) επιβιβάστηκαν στο τρένο για τη Λάρισα χωρίς να βγάλουν εισιτήριο και οι σιδηροδρομικοί τους ζήτησαν να αποβιβαστούν κάτι που έγινε χωρίς αντίσταση. Όμως ο διευθυντής του σιδηρόδρομου Πολίτης, έδωσε συνέχεια βρίζοντας χυδαία τους αγρότες που απάντησαν με γιουχαΐσματα και μερικοί πετροβόλησαν το τραίνο. Τα αίματα άναψαν και ο πολίτης ζήτησε από στρατιώτες που μετέβαιναν στη Λάρισα για το αγροτικό συλλαλητήριο να αντιμετωπίσουν ένοπλα τους αγρότες. Οι στρατιώτες πυροβόλησαν το πλήθος με αποτέλεσμα να δολοφονήσουν δύο αγρότες και να τραυματίσουν πολλούς άλλους. Το αίμα έβαψε τον κάμπο.

Το τραίνο φτάνοντας στο σταθμό τσουλάρ, δε σταμάτησε να πάρει τους εκεί συγκεντρωμένους κολίγους. Η οργή των αγροτών έφτασε στο κατακόρυφο και οι τσολιάδες από τα παράθυρα πυροβολούν και πάλι. Δύο ακόμη αγρότες πέφτουν νεκροί και πολλοί άλλοι τραυματίζονται. Η είδηση της αιματοχυσίας δεν άργησε να φτάσει στους συγκεντρωμένους στη Λάρισα. Οι αγρότες διαμαρτύρονται και φωνάζουν εναντίον των δολοφόνων ζητώντας γη και δικαιοσύνη. Οι δυνάμεις καταστολής χτυπούν στο ψαχνό. Χύνεται και πάλι αίμα, γίνεται μάχη σώμα με σώμα και οι αγρότες βγαίνουν νικητές. Οι αρχές μετά από πολλή ώρα μάχης, βλέποντας την αδυναμία καταστολής των αγροτών, διατάσσουν το στρατό να παύσει πυρ. Έτσι το συλλαλητήριο τελείωσε με την έγκριση ψηφίσματος που στάλθηκε στην Αθήνα. Το ψήφισμα εξέφραζε την δυσαρέσκεια των αγροτών για την μη υποβολή νόμου περί απαλλοτρίωσης και απαιτούσε την άμεση υποβολή και ψήφιση του, καθώς και την αύξηση των κονδυλίων του γεωργικού ταμείου. Καταλήγοντας εξέφραζαν την οδύνη για την άδικη επίθεση που δέχτηκαν, θύματα της οποίας ήταν άοπλοι σκλάβοι.

Μετά το μακελειό η κυβέρνηση δραγούμη έσυρε τους αγρότες στα δικαστήρια όπου αθωώθηκαν. Το Κιλελέρ δεν πήγε χαμένο. Το αγροτικό κίνημα φούντωσε σε όλη τη χώρα αναγκάζοντας λίγα χρόνια αργότερα το Βενιζέλο να απαλλοτριώσει τα τσιφλίκια. Βόλος: το εξεγερτικό ‘36

Η εργατική και αγροτική τάξη της Θεσσαλίας έχει γεννήσει μεγάλους εργατικούς αγώνες, και ιδιαίτερα μετά την ίδρυση του ιστορικού εργατικού κέντρου το 1908 στο Βόλο, οι καπνεργάτες της Θεσσαλίας πρωτοστάτησαν σε μεγάλες απεργιακές-συγκρουσιακές διαδηλώσεις.

Από τις αρχές του 20ου αιώνα οι εξοντωτικές συνθήκες εργασίας και η μεγάλη φτώχεια, θα οδηγήσουν σε μια σειρά μαζικών απεργιών και βίαιων συγκρούσεων, όπου η εργατική τάξη θα μετρήσει δεκάδες αιματηρές απώλειες.

Οι καπνεργάτες του Βόλου θα πρωτοστατήσουν σε όλες τις συγκρούσεις της εποχής (1909, 1911 με κατάληψη της εκκλησίας της Ανάληψης,, 1915, 1921) με κορύφωμα την αιματηρή εξέγερση του 1936.

Σχεδόν σε όλες αυτές τις περιόδους των εργατικών διεκδικήσεων τα αιτήματα και οι αιτίες ήτανε πάντα ξεκάθαρες: καθιέρωση του 8ώρου, εξάλειψη της φτώχειας και της ανεργίας, καλύτερα μεροκάματα, καλύτερες συνθήκες εργασίας (η φυματίωση θέριζε κυριολεκτικά τους καπνεργάτες).

Η αιματηρή χρονιά του ’36 θα αρχίσει με συνεχόμενες απεργίες και συνεχείς συγκρούσεις με την αστυνομία, ενώ απεργιακές κινητοποιήσεις καλούνται ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Στης 2 Ιούνη της ίδιας χρονιάς καλείται 24ωρη απεργία όπου ο κλάδος των καπνεργατών θα είναι ο πρώτος που θα ανταποκριθεί άμεσα. Το πρωί της ίδιας ημέρας οι συγκεντρωμένοι εργάτες θα ειδοποιηθούν ότι οι συνάδελφοι τους που δουλεύουν στο καπνεργοστάσιο Ματσάγγου έχουν κλειδωθεί από την εργοδοσία για να μη κατέβουν σε απεργία. Αμέσως θα ξεσπάσουν βίαιες συγκρούσεις με την αστυνομία για την απελευθέρωση των εργατών από το καπνεργοστάσιο. Σφαίρες, πέτρες, ξύλα, σπασμένα πεζοδρόμια και κυνηγητά. Επικρατεί χάος. Χύνετai το πρώτο εργατικό αίμα από τις σφαίρες των μπάτσων. Αρκετοί εργάτες λεηλατούν το οπλοπωλείο του Δ. Μπούσιου και οπλίζονται με δίκαννα και καραμπίνες. Ο συνδικαλιστές αφοπλίζουν τους εργάτες και επιστρέφουν τα όπλα στο κατάστημα. Κι άλλο εργατικό αίμα στην άσφαλτο από τα πυρά του ανθυπασπιστή Τριανταφύλλου στο κέντρο της πόλης Το βράδι της ίδιας ημέρας οι μπάτσοι θα αρπάξουν το νεκρό σώμα του Νικόλα Μπουμπατζή και θα κλείσουν το εργατικό κέντρο. Το εξεγερτικό κλίμα θα συνεχιστεί και τις επόμενες ημέρες με απεργίες των κλωστοϋφαντουργών, νέες συγκρούσεις και συλλήψεις.

Συνεχίζεται

This page can be viewed in
English Italiano Deutsch
George Floyd: one death too many in the “land of the free”
© 2005-2020 Anarkismo.net. Unless otherwise stated by the author, all content is free for non-commercial reuse, reprint, and rebroadcast, on the net and elsewhere. Opinions are those of the contributors and are not necessarily endorsed by Anarkismo.net. [ Disclaimer | Privacy ]