user preferences

New Events

Doğu Asya

no event posted in the last week

Kore Savaşı: 60 yıl sonra

category doğu asya | emperyalizm / savaş | opinion/analysis author Sunday December 05, 2010 00:46author by Wayne Price Report this post to the editors

Başlamadan not: Bu metin Wayne Price tarafından yazılmış olup, 24 Kasım 2010'da yayına girdiği www.anarkismo.net/article/17930 adresinden alınmıştır. eviri Kolektifi, 2010.
cevirikolektifi@gmail.com
[English] [Italiano] [Castellano] [Catal]
south_korean_soldiers_walk_among_dead_political_prisoners_taejon_south_korea_1.jpg


Kore Savaşı: 60 yıl sonra

Arka plan: Kore Savaşı

1950-1953 arasındaki Kore Savaşı Unutulmuş Savaş ya da Bilinmeyen Savaş olarak da adlandırılır. Buradaki yerel Barnes&Noble kitapevinin Askeri Tarih kşesinde II. Dnya Savaşı, Vietnam Savaşı ve hatta Afganistan ve Irak savaşlarının pek ok yayını mevcutken Kore hakkında hibir şey yok. Bu, tipiktir.

Hlbuki bu, II. Dnya Savaşı sonrası dnya tarihi iin pek ok aıdan bir dnş noktasıydı. Soğuk Savaşın evresel savaşlar modelini katılaştırdı, III. Dnya Savaşı değil. Bu, Birleşik Devletlerin yeniden silahlanmasına mazeret oldu, diğer btn etkilerinin yanı sıra da savaş-sonrası ykselişin nedeni. Ve Koreliler iinse eski uluslarının acılı blnş.

Kore Savaşı yalnızca bir dizi farklı bunalımın kavşağı olarak anlaşılabilir. Birleşik Devletler ve Sovyetler Birliği arasında emperyalist bir mcadele vardı. Birleşik Devletler savaştan askeri, politik ve ekonomik bir dominant dnya gc olarak ıkmıştı. Stalinin Rusyası Birleşik Devletlerden daha zayıftı (Solda barışı olduklarına dair bir illzyona yol aacak şekilde). Her iki g diğer lkeleri ynetti ve her ikisinin de insanlığı imhayla tehdit eden nkleer bombaları vardı.

Lakin bu tek ihtilaf değildi. Korede aynı zamanda, toprak sahibi sınıf ve kapitalistlere karşı işi ve kyllerin bir sınıf savaşı da mevcuttu. İki Kore arasında birinin diğerini kendi tabiiyeti altında birleştirmeye alıştığı bir sivil savaş vardı. Ve Korelilerin ulusal kurtuluş mcadeleleri, ilkin Japonlara ve işbirlikilerine, sonrasında ise Birleşik Devletler ve işbirlikilerine.

Tarih

Japon İmparatorluğu resmi olarak Koreyi 1910da topraklarına kattı ve II. Dnya Savaşı sonuna kadar ynetti. Kolonyal rejimler gibi, zellikle sert ve zalimdi. Binlerce Koreli Kore ve Japonyadaki Japon fabrikalarında alışmaya zorlandılar. Pek okları Japon ordusunda silhaltına alındı. Koreli kadınlar Japon ordusu iin konfor kadınları olmaya zorlandı. Kore dili Japonca lehine yasaklandı.

Elbette Korede direniş vardı. Ve pek okları Manchuria ve kuzeydoğu inde uzunca sre yaşayan geniş Kore ulusalcıları topluluğuna katılmak iin adayı terk etti (bu bir zaman iin Kore krallığının bir parası olmuştu.) Japonlarla savaşmak iin, in komnistleriyle ittifak halinde gerilla grupları kuruldu. Doğrusu, btn in komnist gleri Korelilerden oluşuyordu. Binlerce Koreli Chiang Kai-sheki deviren in i savaşında yer aldılar.

Diğer Koreliler Japonlarla işbirliği yaptı. Bu, toprak sahibi ve kapitalist sınıfları ve aynı zamanda Japon ordu ve polis gcnde subay olanları ieriyordu.

II. Dnya Savaşının bitişiyle birlikte Kore apında yzlerce halk komiteleri kuruldu. Pek oğu yerel aktivistlerden oluşan solcu ve milliyeti gruplardı ama komnistlerin (İşi Partisinin) kontrol altında değillerdi. Bunlar birleşik bir hkmet kurmaya başladılar.

Birleşik Devletler ordusu Koreyi hayali bir izgi olan 38. paralelden bld () Ruslar bu geici blnmeyi kabul etti. O dnem Kore endstrisinin byk bir blm kuzeydeydi, poplasyonun byk blm ise gneyde (en az 2/3.) Birleşik bir hkmetin kurulabileceği bekleniyordu.

Gneyde Birleşik Devletler ordusu halk komitelerine baskı uyguladı, işi ve kyl sendikalarını yasakladı ve solcuları bastırdı. Neticede Japonlarla işbirliği yapan Korelilere dayanan bir rejim ortaya ıktı. Durumun iyi grnmesi iin Syngman Rhee ithal edildi, yıllarını Birleşik Devletlerde geirmiş bir Kore milliyetisi. Rhee otoriter bir devlet kurdu, Kore Cumhuriyeti, demokratik sslerle (seimler vs.), ama muhaliflerinin katli ve solun kriminalize edilmesiyle.

Kuzeyde Rus ordusu komnist gerilla glerinde savaşmış nclerden bir grup getirdi. Başlarında Kim Il Sung vardı. Bunlar halk komitelerinin ynetimini aldılar ve Rus tipi Stalinist bir diktatrlk kurdular, Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti. Eski toprak sahibi sınıfı devirdiler ve kapitalist endstriyi ele geirdiler. İşi ve kylleri gce dahil etmediler. Yerine yeni, kolektivize edilmiş, brokratik bir ynetici sınıf kurdular ve devleti merkezi birikimin simsarı olarak şekillendirdiler (devlet kapitalizmi).

Stalinin, kutla devletleri sıkıca kontrol ettiği Doğu Avrupaya kıyasla Doğu Asyaya daha az ilgisi vardı. Maoyu Chiang rejimini topyekn devirmekten alıkoymaya alıştı (Mao bunu unutmadı). Kuzey Koreliler zerinde yarım bir kontrol vardı, bunlar ulusal kurtuluş mcadelesinin gerek liderleriydi ve Rusyaya karşı in kartını oynayabilirlerdi.

1946 Ekiminden Kasımına gneyde Japon işbirlikilerine ve yeni toprak sahibi rejime karşı byk ayaklanmalar meydana geldi. Bunlar Birleşik Devletler ordusunun da rol aldığı byk bir gle bastırıldılar. 1948 Nisanında Cheju adasında geniş aplı bir ayaklanma patlak verdi ve o da bastırıldı. 1948 Ekiminde gneydeki isyanlar lkenin geniş blgelerine yayılan bir gerilla savaşına kapı araladı, bazı blgelerde resmi savaşın patlak vermesine dek srdler (Gney Kore ayaklanmaları ve gerilla savaşı hakkında daha ok ayrıntı iin Cumingsin kitaplarına bakın.)

İki Kore rejimi de Koreyi kendi devlet atısı altında toplama yolunda bir niyet deklare ettiler. Ordular kurdular ve onları 38. paralele yerleştirdiler. Her ikisi de ufak sınır ihlalleri ve provokasyonlara giriştiler. Birleşik Devletler kasten bazı materyalleri Gney ordusundan geri ekti, Kuzeyi işgal etmeye yaramalarından uzak tutmak iin, onların hkmet ve ordularının tehdit ettiği gibi.

1950 Temmuzunda Gneye saldıran Kuzey oldu. Bu Stalinin emri altında olmadı ama Kim Il Sung Stalinden izin almış ve inlilere en azından danışmıştı. Halbuki bu kendi devletinin ıkarları yolundaydı. (Olay meydana geldiğinde Sovyetler Birliği Birleşmiş Milletler Gvenlik Konsln boykot ediyorlardı, bylelikle Birleşik Devletlere Birleşmiş Milletler desteğini veto etmek mmkn değildi.)

Başlangıta Kore Halk Ordusu (Kuzey) Gneyin silahlı kuvvetlerini ezdi, rakipleri yıkılmış, kamış yahut teslim olmuşlardı. Birleşik Devletler ordusu henz daha iyisini yapmış değildi. Kuzeyliler, Birleşik Devletler ve Gney Korelileri Pusanın gneydoğu limanına doğru srdler ve Ağustos itibarıyla Korenin %90ını ele geirdiler. Aynı zamanda her nerede yapabiliyorlarsa toprak reformuna giriştiler ve kendi dzenlerini empoze ettiler.

Lakin Birleşik Devletler ve mttefikleri (zellikle İngilizler) derhal karşılık verdiler. Başkan Trumanın emri ve resmi olarak Birleşmiş Milletler bayrağı altında Koreye utular (Birleşik Devletler temel g olmasına ve Birleşmiş Milletlersiz de oraya girebileceklerine rağmen.) Gneyde kuruldular ve Eyllde Inchon yarımadasına, Kuzey Kore sınırının arkasına, amfibi ıkarma yaptılar. Ve şimdi itiş kakış kama sırası Kuzey Korelilerdeydi.

Birleşik Devletler/Birleşmiş Milletler Kuzeylileri 38. paralele srp zafer ilan edebilirlerdi zellikle inli komnistler Birleşik Devletler Kuzeye girerse olaya mdahil olacakları tehdidini savurduktan sonra. Ama Birleşik Devletler ve Gneyli gler Kuzeye girdiler, Ekimde, in sınırından (Yalu nehri) giderek. Gneyli gler Kuzey şehirlerini ele geirip devletlerini genişletmeye başladılar.

in komnistleri bunu devrimlerine bir saldırı olarak grd. Aslında Birleşik Devletlerde Kore Savaşını ine karşı saldırıya bir adım olarak gren gler vardı. Birleşik Devletler deniz filosu, in komnistlerini Chiangı Tayvana kadar takip edip başlattıkları i savaşı sonlandırmalarından alıkoymak iin Tayvan boğazlarına sevk edildi.

Sz verdikleri gibi inliler Ekimde geldiler ve Kuzeyli kuvvetlere katıldılar. Ocakın sonunda Birleşik Devletler ve Gney Kore ordularını kıstırdılar ve asıl paralele kadar srdler. İki taraf da I. Dnya Savaşı tarzında bir kilitlenmeyle, siper savaşı ve ufak vur-ka taktikleriyle iki yıl oyalandılar.

Son yıllarda Birleşik Devletler ordusu endstriyel askeri gcn dşmanına karşı kullandı ve Korelilere karşı. Birleşik Devletler uakları Kuzeye ve bazı Gney blgelerine bombalar bıraktı. Yakıcı bombalar şehirleri yakmak iin ve napalmsa byk lde nfusa karşı kullanıldı. Btn Kuzey şehirleri ve kasabaların oğu dağıtıldı. Sonunda Birleşik Devletler Kuzeyin iki ana sulama bendini bombaladı, dev bir sele ve can kaybına sebep olarak. Aynı zamanda Birleşik Devletler ve Gney Kore savaş mltecilerine dşman şeklinde davrandı ve bir dizi katliama girişti.

Birleşik Devletler hkmetinde aynı zamanda in ve Gney Korede muhtemel nkleer bomba kullanımı hakkında ok ciddi bir tartışma da vardı. Olası atom bombası saldırısına pratik iin Kuzey Koreye uaklar tatbik ediliyordu. Neyse ki Birleşik Devletler her seferinde karşı karar aldı. Birleşik Devletler hkmetinde savaşın gidişatına dair tansiyon o kadar ok ykseldi ki başkan Truman, nkleer bombalamayı ve indeki savaşın genişletilmesini savunduğu iin nc generali Douglas McArthuru kovmak zorunda kaldı.

İki yıllık mzakerelerden sonra, Temmuz 1953te savaş bir ateşkesle sona erdi, yani resmi olarak hibir zaman bitmedi (ve Gney tarafı bunu asla imzalamadı.) Her iki taraf iin de yanlış hkmlerde bulunuldu. Kuzey, Birleşik Devletlerin Gneyin arkasında byk apta durmayacağına kani oldu. Birleşik Devletlerse Kuzey Koreye girdikleri takdirde inin mdahil olmayacağına yıllık savaştan sonra yarımada harap durumdaydı; 3 milyondan ok Koreli lmşt, ve milyonlarca mlteci dağılmış bir haritaya yayılmışlardı. Nihayetinde her iki taraf da başladıkları yere dnmşlerdi (38. paralele ok yakın olan demilitarize blge.)

Yaklaşık 35 bin Birleşik Devletler askeri lmşt. Savaş olduka gzden dşmşt ve başkan Trumanın o zamanki desteği tm zamanların en dşğyd; tekrar girişmemeye karar verdi. Vietnam Savaşı sonrasının tersine, herhangi bir barış hareketi yoktu, zellikle anti-komnist histeriyi ykseltecek şekilde. Yerine, Cumhuriyeti Ike Eisenhauer Birleşik Devletler başkanı seildi, imalı savaşı bitireceği vaadiyle.

Solun Tepkisi

Birleşik Devletlerdeki, Batı Avrupadaki ve diğer blgelerdeki sol grşten birini taşıyordu;

(1) Liberaller ve reformist sosyalistler (sosyal demokratlar) genelde Birleşik Devletler tarafını tuttular. Kuzey Korelilerin uluslar arası sınır ihlaliyle (doğru değil) savaşı başlattıkları (yanlış ve anlamsız) yolundaki argmandan etkilendiler. Bunun Birleşik Devletler saldırganlığı olmadığı ama bir Birleşmiş Milletler polis operasyonu olduğu iddiasına sarıldılar (Birleşik Devletler kolonize bir ulusa, halkın oğunluğunun isteğine rağmen kendi iradesini dikte eder ve BMyi paravan olarak kullanırken). Bu liberal/sosyal demokrat solun Batı emperyalizmine desteğinin bir parasıydı.

(2) Bazı solcular (sosyalist ve liberaller) Komnist tarafı desteklediler. Sovyetler Birliğini, Maocu ini ve Kuzey Koreyi sosyalist ve ilerici grdler. Ortodoks Trokistler bu lkeleri işilerin devleti (dejenere ve/ya deforme) olarak grdler ve kapitalizme karşı savunulmaları gerektiğini dşndler. Aslında bunlar işilerin g sahibi olmadıkları devlet kapitalisti diktatrlklerdi ama işilere Batı kapitalizminin davrandığı gibi davrandılar.

Kore Savaşını aynı zamanda ana emperyalist gce, Birleşik Devletlere karşı verilen bir ulusal kurtuluş savaşı olarak okudular. Bunu, kolonyalizme ve emperyalizme karşı dnya apında bir devrimin parası olarak yorumladılar. Bu, in Devrimini (Koredeki in mdahalesi dahil), Hindistanın zgrlk mcadelesini, Afrika ve Ortadoğudaki ulusal mcadeleleri ve Latin Amerikadaki abaları da kapsıyordu.

Analizin bu kısmının oka doğrusu var. Lakin Avrupa ve Birleşik Devletlerdeki işi sınıfının yenilgisi bu kurtuluş savaşlarına bir sınır koyuyor. Onlar Stalinist veya burjuva milliyeti programların tesine gidemiyorlardı enternasyonal bir işi sınıfı devrim programı olmaksızın. Sıradan insanların hayatlarında bir gelişme sağladılarsa da dnya kapitalist sistemin hkmn kıramadılar (Rus devlet kapitalizmini de ieren). Bu sebeple, diğerlerinin yanı sıra, bu devletlerin milliyeti/Stalinist hkmetlerini idealize etmek tehlikeli bir hataydı. Emperyalizme karşı onların halklarıyla dayanışma iinde olmanın ne kadar nemli olduğuna bakmaksızın, bu doğruydu.

(3) Bir blk solcu hem Stalinizmi, hem de Batı emperyalizmini reddetti. Bu anarşistlerin oğunu, aynı zamanda muhalif Trokistleri, radikal pasifistleri ve başka birka grubu da ieriyordu. Bunlar Kore Savaşında her iki tarafı da reddettiler. Bu grş koruyarak, Natalia Sedova, Trokinin dul karısı, Trokist Drdnc Enternasyonaldan ayrıldı.

Bu militanlar savaşın Birleşik Devletler tarafına karşı ıkarken, Japon ve Amerikalı işbirlikilerden oluşan bir Gney Kore rejimine karşı ıkarken ve Birleşmiş Milletler polis operasyonu sahtekrlığına karşı ıkarken doğruydular. Savaşa derhal bir son verilip Birleşik Devletler askerlerinin geri ekilmeleri ynndeki taleplerinde haklıydılar.

Onlar aynı zamanda, Kuzey Kore gibi devletlerin sosyalist yahut proleter yahut ilerici oldukları ynndeki analizlere karşı ıkarken de hi şphesiz haklıydılar. Bunlar reaksiyoner, saldırgan, devlet kapitalisti hkmetlerdi, emperyalist devlet Sovyetler Birliğiyle ittifak halinde olan.

Buna rağmen, benim grşmce, bazı solcular Kuzey Kore ve ini, Stalin emperyalizminin birer kuklası olarak grrken (ve durum byle değilken) bu lkelerin bağımsızlığını gzden kaırıyorlardı. Kuzey Kore ve inde emperyalizmden bağımsız olmak yolunda genişleyen gerek arzuyu, halkları tarafından desteklenen bir arzuyu kmsediler. (Solcular Kore Savaşının III. Dnya Savaşını tetikleyeceğine dair anlaşılır bir korkuya da sahiptiler.) Anarşistler ve diğerleri Komnist Parti diktatrlklerini desteklemeye karşı ıkarken Korenin Japon ve Amerikan emperyalizminden bağımsız olmayı isteyen ezilen halkına desteklerini gstermelilerdi.

Bu, olduka geniş grşlerin tartışması. Koreli anarşist ve zgrlk sosyalistlerin bir tarihi var. Savaş ncesi yahut sırasında, eğer Japonlardan veya Stalinistlerden kurtulabildilerse Koreli anarşistlerin ne yapmış olmaları gerektiğine dair taktik neriler sunmuyorum. Aıkası Batılı gler ve Stalinist milliyetiler Kore Savaşından kaynaklanan yıkımın ortasında berbat işler yaptılar. Savaştan bu yana Korede bazı şeyler anlamlı şekilde değişti (dnyanın geri kalanında olduğu gibi.) Korede başka her yerde ulusal blnmeyi, kapitalist (ve devlet kapitalisti) smry ve emperyalist dominasyonu gerekten sona erdirebilecek politikalar retmek iin bir şans var.

Wayne Price

This page can be viewed in
English Italiano Deutsch
Neste 8 de Maro, levantamos mais uma vez a nossa voz e os nossos punhos pela vida das mulheres!
2005-2020 Anarkismo.net. Unless otherwise stated by the author, all content is free for non-commercial reuse, reprint, and rebroadcast, on the net and elsewhere. Opinions are those of the contributors and are not necessarily endorsed by Anarkismo.net. [ Disclaimer | Privacy ]