Anarchistische verantwoordelijkheid

Hoe verschillen we, als anarchisten, van anderen in hoe we denken over organisatie? Of meer specifiek, hoe verschilt ons inzicht over individualiteit van de algemene misconceptie van anarchisme als de ?afwezigheid van alle verantwoordelijkheid?. Dit essay zal anarchistische verantwoordelijkheid omschrijven, en hoe het verschilt van de typen van verantwoordelijkheid die we proberen te vervangen. Verantwoordelijkheid doorvoeren in al onze praktijken is fundamenteel voor onze effectiviteit nu in onze praktijk en hoe het vooruitloopt op de soort van maatschappij waarmee we de bestaande maatschappij willen vervangen. [English]

---

Anarchistische verantwoordelijkheid

"Deze ziekte van desorganisatie heeft het organisme van de anarchistische beweging gedurende decennia verstoord? Echter, er kan geen twijfel over zijn dat deze desorganisatie diens wortels heeft in een aantal defecten van de theorie, het meest opvallend in de verstorende interpretatie van het principe van individualiteit in het anarchisme, het principe waarvan steeds ten onrechte wordt gezegd dat het de afwezigheid van alle verantwoordelijkheid is." - Delo Truda Groep [1]

"...[O]rganisatie is, ver van het scheppen van autoriteit, de enige genezing er van en het enige middel waardoor ieder van ons gewend kan raken aan het actief en bewust deelnemen aan het collectieve werk, en ophouden passieve instrumenten in de handen van leiders te zijn." - Errico Malatesta [2]

De stellingname van de Delo Truda Groep in 1926 is vandaag nog net zo waar als het 84 jaar geleden was. Maar als dat het geval is en als, zoals Malatesta suggereerde, organisatie de enige genezing voor autoriteit is, hoe verschillen we dan als anarchisten van anderen in hoe we denken over organisatie? Of meer specifiek, hoe verschilt ons denken over individualiteit van de algemene misconceptie van anarchisme als de "afwezigheid van alle verantwoordelijkheid"? Misschien wordt het het best opgesomd door Lucien van der Walt en Michael Schmidt in hun uitgebreide onderzoek naar de geschiedenis van anarchistische ideeën, Black Flame: The Revolutionary Class Politics of Anarchism and Syndicalism. Ze verklaren:

"... Echte individuele vrijheid en individualiteit zouden alleen in een vrije maatschappij kunnen bestaan. De anarchisten identificeerden vrijheid daarom niet met het recht van iedereen om precies te doen wat men wenste, maar met een sociale orde waarin collectieve inspanning en verantwoordelijkheden ? dat wil zeggen, verplichtingen - de materiële basis en sociale verbanden zouden leveren waarin individuele vrijheid zou kunnen bestaan." [3]

Dit essay zal anarchistische verantwoordelijkheid omschrijven, en hoe het verschilt van de types van verantwoordelijkheid die we proberen te vervangen. Het doorvoeren van verantwoordelijkheid in al onze praktijken is fundamenteel voor onze effectiviteit nu in onze praktijk en hoe het vooruitloopt op de soort van maatschappij waarmee we de bestaande maatschappij willen vervangen.

De eerste vorm van verantwoordelijkheid die we als anarchisten vaak proberen te bestrijden is top-down, hiërarchische vormen van verantwoordelijkheid. Aangezien we tegen alle vormen van overheersing en onderdrukking zijn, is het alleen maar natuurlijk dat we tegen alle formele en informele vormen van verantwoordelijkheid tegenover onze werkgevers, huiseigenaren, elites of andere verhoudingen die worden bepaald door overheersing zouden zijn. Hoewel bepaalde vormen van top-down verantwoordelijkheid als legitiem zouden kunnen worden beschouwd, zoals de verantwoordelijkheid van een jong kind tegenover diens ouder die liefhebbende en redelijke kind opvoedende richtlijnen geeft, is de discussie rond het zich keren tegen de meeste andere vormen van top-down verantwoordelijkheid slechts een kwestie van strategie en tactieken. Een belangrijk anarchistisch inzicht in het zich verzetten tegen top-down verantwoordelijkheid is dat om de wortel van het probleem aan te pakken de top-down structuur en verhouding moet worden veranderd, niet de persoon of groep die het heeft. Dus anders dan sommige marxisten of andere radicalen geloven we, bijvoorbeeld, niet dat een "proletarische" dictatuur, een matriarchaat of een heersende elite van gekleurde mensen enige van de fundamentele kwesties van klasse onderdrukking, patriarchaat of racisme zal aanpakken. Anarchisten geloven dat het de structuren en verhoudingen van hiërarchische overheersing en onderdrukking zelf zijn die moeten worden vernietigd en vervangen door egalitaire en horizontale structuren en verhoudingen.

Dit brengt ons bij anarchistische verantwoordelijkheid. Horizontale en egalitaire vormen van verantwoordelijkheid zijn gebaseerd op de notie van vrije associatie. Vrije associatie moet wederzijds zijn tussen alle deelnemers als het voor iedereen werkelijk vrij is. Het zou nauwelijks vrij zijn als leden van een associatie zouden worden gedwongen in een associatie of collectief te zitten met mensen waar ze zich niet mee willen associeren. Binnen een vrijwillige associatie van mensen zouden horizontale en egalitaire vormen van besluitvorming inhouden dat ieder lid gelijke zeggenschap heeft - niet meer en niet minder - als enig ander lid. Bij sommige besluiten kan concensus nodig zijn; bij andere besluiten zou een eenvoudige meerderheid kunnen volstaan, naar het type van besluit dat wordt genomen en de praktijken van de groep. Echter, maatschappelijke invloeden van onderdrukkende socialisatie, zoals racisme en seksisme tot persoonlijke verschillen zoals verlegen zijn of veel praten, scheppen waarschijnlijk informele hierarchieen die overheersing en hierarchie binnen de groep opnieuw invoeren, als duidelijke, expliciete collectief-gevestigde democratische praktijken niet zijn gevestigd en worden gevolgd. Jo Freeman heeft een verscheidenheid aan nuttige suggesties voor het opzetten van democratische en verantwoordelijke structuren binnen iedere groepering, in haar klassieke tekst The Tyranny of Structurelessness. [4]

Als democratische structuren en organisatorische praktijken eenmaal zijn ontwikkeld en benut, vereist anarchistische verantwoordelijkheid dat besluiten die collectief zijn genomen moeten worden gerespecteerd en collectief doorgevoerd. Als er binnen de organisatie meningsverschillen bestaan over een collectief besluit zijn er enkele opties. Georges Fontenis noemt hiervoor het basale raamwerk in zijn essay Manifesto of Libertarian Communism [5]:

1) Doe niks/stel het uit: Besluit dat er te veel meningsverschillen zijn om op dit moment tot een besluit te komen en laat het vallen of discussieer er op een ander tijdstip verder over. Bijvoorbeeld, een groep kan besluiten geen officiële positie te hebben over de kwestie of het kapitalisme uit twee of drie hoofdklassen bestaat, totdat meer onderzoek is gedaan; of kan besluiten op dit moment als groep nog geen positie te hebben.

2) Accepteer meer dan een: Besluit - als het mogelijk is, afhankelijk van het type besluit dat moet worden genomen - meer dan een van de voorgestelde opties te accepteren als het groepsbesluit, met meer of minder nadruk op alle opties. Bijvoorbeeld, een groep kan besluiten dat, hoewel de meerderheid kan denken dat te proberen een militant minderheidsnetwerk binnen hun respectievelijke werkplekken de beste strategie voor de werkplek is, het acceptabel is dat sommige leden van hun groep een duale vakbondsstrategie uitvoeren met de onafhankelijke vakbond op hun werkplek.

3) Accepteer het inzicht van de meerderheid: Afhankelijk van de groepspraktijk kan dit een eenvoudige meerderheid of een super-meerderheid zijn. Het inzicht van de meerderheid zou als collectieve praktijk worden verworpen; maar de meerderheid zou door kunnen gaan met het binnen de organisatie pleiten voor hun inzicht. Bijvoorbeeld, de meerderheid kan een Dag van de Arbeid evenement willen organiseren, hoewel een minderheid van de groep vindt dat het te veel tijd weg neemt van het anti-ontruiming organiseren waar de groep aan werkt. Maar aangezien de meerderheid van de groep vindt dat het goed zou zijn een Dag van de Arbeid evenement te organiseren zou de groep het evenement doen.

4) Splitsing gebaseerd op verschillende inzichten: Als de kwestie fundamenteel is en de meerderheid of de minderheid het onacceptabel vindt om niks te doen, accepteer meer dan een inzicht over de kwestie of accepteer het inzicht van de meerderheid over de kwestie. Bijvoorbeeld, als de groep als de basis van hun groep besluit dat structureel racisme iets is dat ze zouden willen bestrijden als organisatie, maar een of twee leden vinden dat het tijdverspilling is om het structurele racisme tegen te gaan omdat ze denken dat het niet meer bestaat nu Barrack Obama tot president is gekozen, zou er een splitsing in de organisatie moeten komen omdat het hebben van tegengestelde inzichten over een fundamentele groepsstrategie ze geen ruimte zouden laten om als een groep samen te werken. Echter, dit betekent niet dat ze niet zouden kunnen samenwerken met andere kwesties waar ze het over eens zijn, of proberen tot een dialoog met elkaar te komen over kwesties waarover ze het niet eens zijn.

Fundamenteel aan dit alles is dat als een besluit is genomen, het moet worden gerespecteerd en uitgevoerd, totdat een besluit is genomen om het terug te draaien, met als uitzondering als vanwege meningsverschillen een lid stopt of - in extreme gevallen - uit de organisatie wordt gezet.

Elkaar verantwoordelijk houden betekent ook er aan gewend raken elkaar het te laten weten - op een kameraadschappelijke manier - als verplichtingen niet worden vervuld. Dit is een praktijk die moet worden opgebouwd door een organisatorische cultuur waarin kameraadschappelijke eerlijkheid en constructieve kritiek concurrentie en agressiviteit of het over mensen praten achter hun rug vervangt. De keerzijde van het geven van kameraadschappelijke feedback is te leren hoe het te ontvangen, het gebruiken om jezelf en je organisatie te helpen te groeien en meer zelf-discipline te krijgen. Dit is soms moeilijk aangezien de overgrote meerderheid van de keren dat we worden opgeroepen om wat te doen, het komt van top-down verhoudingen; maar de praktijk om anderen verantwoordelijk te houden en zelf verantwoordelijk te worden gehouden, is fundamenteel om te leren, in praktijk te brengen en te bevorderen, als we deze top-down verhoudingen willen vernietigen en vervangen door horizontale en egalitaire verhoudingen. En natuurlijk, in het ideale geval zouden deze praktijken de zelf-discipline bij het uitvoeren van taken waaraan groepsleden zich hebben verbonden versterken. Bij het elkaar verantwoordelijk stellen is het belangrijk te komen van een plek van liefde en respect, die vermijdt op een of andere manier bevoogdend, concurrerend, egoistisch of oneerlijk te zijn. En als je verantwoordelijk wordt gesteld is het ook belangrijk een waardering te cultiveren voor kameraadschappelijke kritiek, en onze inzet voor zelf-discipline te vernieuwen. Echter, dit betekent niet dat we zouden moeten toestaan dat onze waardigheid wordt vermorzeld of dat we zouden worden veracht. Als kritiek niet kameraadschappelijk is zouden we onszelf moeten verdedigen en respect eisen als een gelijke, zelfs als we er niet in zijn geslaagd aan onze verplichtingen te voldoen. Maar het is essentieel dat kameraadschappelijke anarchistische verantwoordelijkheid en zelf-discipline binnen onze organisaties als een praktijk moeten worden ontwikkeld, aangemoedigd en gecultiveerd. Zonder zelf-discipline en horizontale verantwoordelijkheid keert de groep terug naar overheersende en onderdrukkende top-down verhoudingen en/of zouden stagnatie, demoralisatie en ineffectiviteit toeslaan.

Wat te zeggen over gedelegeerden? Anarchisten stellen dat gedelegeerden alle noodzakelijke functies zouden moeten vervangen die gebruikelijk worden uitgevoerd door vertegenwoordigers. Gedelegeerden verschillen van vertegenwoordigers omdat gedelegeerden een mandaat met specifieke inzichten en taken hebben die zo veel mogelijk de inzichten van de groep waarvan de gedelegeerde een mandaat heeft gekregen moet weerspiegelen. Vertegenwoordigers zijn top-down omdat ze besluiten nemen namens groepen die dan moeten gehoorzamen aan deze besluiten; anarchistische gedelegeerden zijn bottom-up omdat ze een mandaat hebben om de inzichten van de organisatie te uiten naar de groepering van gedelegeerden waar ze naar toe zijn gestuurd. Soms kan de groep gedelegeerden wat flexibiliteit geven, maar de verantwoordelijkheid is altijd vanaf de basis, niet top-down. Gedelegeerden kunnen op ieder moment worden overroepen en herroepen en hebben geen macht over de groep waarvan ze de gedelegeerde zijn. Als compromissen tussen gedelegeerden moeten worden gesloten of tijdens bijeenkomsten van gedelegeerden nieuwe onderwerpen naar voren komen die meer zijn dan logistieke besluiten, moet de gedelegeerde het compromis gebruikelijk naar de groep brengen voordat het uiteindelijk kan worden goedgekeurd, tenzij de groep de gedelegeerde al een bepaalde flexibiliteit heeft gegeven. Echter, er is een verschil tussen logistieke besluiten en met waarde geladen besluiten. Voor logistieke besluiten kan een groep een gedelegeerde een mandaat geven om logistieke taken uit te voeren - zoals het controleren en beantwoorden van de e-mail rekening van de groep - met meer flexibiliteit om op te treden zoals ze denken dat het meest geschikt is. Maar ze kunnen nog altijd vragen om transparantie en reguliere verslaggeving, en de persoon die een mandaat heeft kan altijd door de groep worden geleid om het op een bepaalde manier uit te voeren, aangezien het de groep is waar tegenover de gedelegeerde verantwoordelijk is, niet omgekeerd. Verder zijn de concepten logistiek en met waarde geladen open voor interpretatie; dus ze worden nauwkeuriger begrepen als twee kanten langs een spectrum, in plaats van gemakkelijk te scheiden, duidelijke concepten.

Ter conclusie, dit essay probeerde duidelijk te maken hoe anarchistische verantwoordelijkheid voorstelt dat horizontale en egalitaire of bottum-up vormen van verantwoordelijkheid top-down vormen van verantwoordelijkheid kunnen vervangen. Het kapitalisme, de staat, het imperialisme, het racisme, het patriarchaat, en alle vormen van uitbuiting, overheersing en onderdrukking gaan niet weg zonder een gevecht en zonder iets om het door te vervangen. Het scheppen van de organisatorische structuur, praktijk en cultuur die kameraadschappelijke horizontale verantwoordelijkheid, zelf-discipline en bottom-up gemandateerde delegatie aanmoedigt en serieus neemt is fundamenteel voor de effectiviteit van onze organisaties, in het opbouwen in de richting van het type van de maatschappij waarmee we de huidige maatschappij willen vervangen. Of, wanneer en hoe we deze concepten en praktijken uitvoeren, ontwikkelen, aanmoedigen en bevorderen is de verantwoordelijkheid van ons allen...

Oorspronkelijk gepubliceerd op de Miami Autonomy & Solidarity Blog:
http://miamiautonomyandsolidarity.wordpress.com/2010/03/16/anarchist-accountability/

Noten:

[1] Groep van Russische Anarchisten in het Buitenland (The "Delo Truda" group). The Organizational Platform of the General Union of Anarchists. 1926. http://www.nestormakhno.info/english/newplatform/introduction.htm

[2] Malatesta, Errico. Anarchy and Organization. 1897. http://www.spunk.org/texts/writers/malatest/sp001864.html

[3] Schmidt, Michael and van der Walt, Lucien. Black Flame: The Revolutionary Class Politics of Anarchism and Syndicalism. Counter-Power. Volume 1. AK Press. 2009. blz. 48

[4] Freeman, Jo. The Tyranny of Structurelessness. 1970. http://flag.blackened.net/revolt/hist_texts/structurelessness.html

[5] Fontenis, Georges. Manifesto of Libertarian Communism. 1953. http://flag.blackened.net/daver/anarchism/mlc/mlc1.html

Vertaling naar het Nederlands door a-infos-nl